İstanbul Ceza İnfaz Kurumları Rehberi: Hangi Cezaevi Nerede?
Bir yakınınız tutuklandıysa ya da cezası kesinleşip ceza infaz kurumuna alındıysa, ilk günlerde en çok sorulan sorular hep aynıdır: nerede, nasıl görüşürüm, kime sorarım. Bu sayfa İstanbul’daki ceza infaz kurumlarını, hangi ilçede bulunduklarını ve bir sorun çıktığında hangi merciye başvurulacağını sade bir dille anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.
İstanbul’da kaç ceza infaz kurumu var?
Adalet Bakanlığı’nın kurum listesinde İstanbul için yirmi beş birim görünmektedir. Bunların büyük bölümü tek tek binalar değil, birbirine bitişik kurumlardan oluşan iki büyük yerleşkedir: Silivri’deki Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü ve Maltepe’deki Maltepe Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü. Aynı kampüste bulunmak aynı kurumda bulunmak anlamına gelmez; görüş günü, telefon saati ve yazışma adresi her kurum için ayrı belirlenir.
Şunu baştan söylemek gerekir: kurumlar açılabilir, kapanabilir, adı değişebilir. Aşağıdaki tablo bir başlangıç noktasıdır; yola çıkmadan önce ilgili kurumun kendi internet sayfasından ya da telefonundan doğrulama yapılması yerinde olur.
Avrupa yakası
| Kurum | İlçe | Niteliği |
|---|---|---|
| Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Silivri | Kapalı |
| Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumu | Silivri | Açık |
| Marmara 1 – 8 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları | Silivri | Kapalı (sekiz ayrı kurum) |
| Marmara Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Silivri | Kadın kapalı |
| Metris 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Esenler | Kapalı |
| Metris 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Esenler | Kapalı |
| Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Bakırköy | Kadın kapalı |
Marmara kampüsü Silivri’de Semizkumlar Mahallesi Çanta Caddesi üzerindedir. Metris kurumları Esenler’de 15 Temmuz Mahallesi, eski Edirne asfaltı üzerinde bulunur. Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ise Zuhuratbaba Mahallesi’ndedir.
Anadolu yakası
| Kurum | İlçe | Niteliği |
|---|---|---|
| Maltepe 1, 2 ve 3 Nolu L Tipi Ceza İnfaz Kurumları | Maltepe | Kapalı (üç ayrı kurum) |
| Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu | Maltepe | Açık |
| Maltepe Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Maltepe | Çocuk ve gençlik kapalı |
| Kartal H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Kartal | Kapalı |
| Kartal Açık Ceza İnfaz Kurumu | Kartal | Açık |
| Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Ümraniye | Kapalı |
| Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Ümraniye | Kapalı |
| Paşakapısı Kapalı Ceza İnfaz Kurumu | Üsküdar | Kapalı |
| İstanbul Çocuk Eğitimevi | Ümraniye | Çocuk eğitimevi |
Maltepe kurumları Büyükbakkalköy tarafındaki tek bir kampüste toplanmıştır. Paşakapısı Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Üsküdar Salacak’ta, İstanbul Çocuk Eğitimevi ise Ümraniye Hekimbaşı mevkiindedir. Kartal’daki kapalı ve açık kurumlar, İstanbul Anadolu Adliyesi’nin kendi listesinde tek bir kurum — “Kartal H Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu” — olarak da geçmektedir; iki kaynak arasındaki bu fark, yazışma ve başvuru yapılmadan önce kuruma sorularak giderilmelidir.
Kurum adındaki harfler ne anlama geliyor?
“L tipi”, “T tipi”, “H tipi”, “E tipi” gibi ifadeler binanın mimari projesini anlatır; hükümlünün ya da tutuklunun hukuki durumunu değiştirmez. Kanunun yaptığı sınıflandırma başkadır ve asıl önemli olan budur:
- Kapalı ceza infaz kurumu — firara karşı engelleri, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan kurumlardır (5275 s.K. m.8).
- Yüksek güvenlikli kapalı kurum — oda sisteminde, daha sıkı bir güvenlik rejiminin uygulandığı kurumlardır (m.9).
- Kadın kapalı kurum ve çocuk kapalı kurum — kadın hükümlüler ile çocuklar için ayrılmış kurumlardır (m.10, m.11).
- Gençlik kapalı kurum — infaza başlandığı tarihte on sekiz yaşını bitirmiş, yirmi bir yaşını doldurmamış hükümlüler içindir (m.12).
- Açık ceza infaz kurumu — firara karşı engeli ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, çalışma esasına dayalı kurumlardır (m.14).
- Çocuk eğitimevi — eğitim ve öğretim esasına dayalı, firara karşı engeli bulunmayan kurumlardır (m.15).
Bu ayrım pratikte doğrudan hissedilir. Örneğin telefonla görüşme kapalı kurumlarda idarenin denetimindeki telefonlarla ve belirli bir süreyle yapılırken, açık kurumlarda ve çocuk eğitimevlerinde hükümlüler ücretli telefonlarla serbestçe görüşebilir (m.66). Aynı şekilde açık kurumda kalanların görüşleri kural olarak açık görüş biçimindedir.
“Yakınım hangi kurumda?” sorusunun cevabı nasıl bulunur?
Bu sorunun tek bir sihirli ekranı yoktur; yol birkaç tanedir:
- Kanuni bildirim. Tutuklamadan ve tutuklamanın uzatılmasına ilişkin her karardan tutuklunun bir yakınına veya belirlediği bir kişiye hâkimin kararıyla gecikmeksizin haber verilir (CMK m.107). Hükümlüler bakımından da kuruma alınma, başka kuruma nakil ve hastaneye yatırılma hâllerinde, hükümlünün isteği üzerine ailesine veya gösterdiği kişilere durum bildirilir (5275 s.K. m.22). Yani bildirimin yapılabilmesi için çoğu zaman kişinin sizi “bildirilecek kişi” olarak göstermesi gerekir.
- Dosyanın savcılığı. Soruşturma veya infaz hangi Cumhuriyet başsavcılığında yürüyorsa, kişinin hangi kuruma gönderildiği bilgisi oradadır.
- Avukat. Müdafi, dosyayı UYAP üzerinden görebilir. Burada bir ayrım vardır: tutuklu, müdafii ile vekâletname aranmaksızın her zaman görüşür (5275 s.K. m.114); buna karşılık hükümlü, avukatıyla vekâletnamesi olmaksızın en çok üç kez görüşebilir (m.59). Devamı için vekâletname gerekir.
- Kurumun kendisi. Her ceza infaz kurumunun adalet.gov.tr uzantılı kendi internet sayfası vardır. Bu sayfalarda ziyaret gün ve saatleri, telefonla görüşme koşulları, emanet para yatırma işlemleri ve iletişim bilgileri yayımlanır.
- e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portalı. Kendi adınıza kayıtlı dosyaları buradan görebilirsiniz; ancak bir başkasının dosyasını, taraf ya da vekil değilseniz göremezsiniz.
Bir sorun çıkarsa hangi mercie başvurulur?
Ceza infaz kurumunda hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemlere karşı başvurulacak yer mahkeme değil, infaz hâkimliğidir. Ziyaret, telefon, mektup, disiplin cezası, sevk ve nakil gibi konulardaki şikâyetleri inceleyip karara bağlamak infaz hâkimliğinin görevidir (4675 s.K. m.4).
Yetkili infaz hâkimliği, işlemin yapıldığı ceza infaz kurumunun bulunduğu yer infaz hâkimliğidir (4675 s.K. m.2). Ancak büyükşehirlerde infaz hâkimliklerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenir. Bu nedenle “kurum hangi ilçedeyse başvuru oraya yapılır” demek her zaman doğru sonuç vermez.
Pratik ölçü şudur: disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olarak yazılması ve kararda şikâyet mercii ile süresinin açıkça gösterilmesi zorunludur (5275 s.K. m.47). Elinize ulaşan tebliğ evrakında hangi infaz hâkimliğine, kaç gün içinde başvurulacağı yazar. Başvurudan önce bakılacak ilk yer o kâğıttır.
Kuruma gitmeden önce hazırlanacaklar
| Konu | Bilinmesi gereken |
|---|---|
| Kimlik | T.C. kimlik numarasının bulunduğu nüfus cüzdanının aslı, ziyaret süresince görevlilere teslim edilir. Girişte yerine seri numaralı bir giriş kartı verilir. |
| Akrabalık | Kan ve kayın hısımlığı Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden teyit edilir; teyit edilebiliyorsa ayrıca nüfus kayıt örneği istenmez. |
| Görüş günü | Gün ve saatler her kurum tarafından ayrı belirlenir ve kurumun kendi sayfasında duyurulur. |
| Yasak eşya | İletişim araçları ve taşıma izin belgesi olsa bile silahlar kuruma alınmaz. Görüş sırasında para, kıymetli evrak ve eşya verilemez. |
| Hediye | Kapalı kurumdaki hükümlü iki ayda bir kez, ayrıca dinî bayram, yılbaşı ve kendi doğum gününde dışarıdan gönderilen bir hediyeyi kabul edebilir (5275 s.K. m.69). |
Ziyarete gelirken kuruma sokulması yasak olan eşyaları yanınızda getirmemek en sağlıklısıdır; getirilenler çıkışta iade edilmek üzere muhafazaya alınır. Kuralları zorlamak yalnızca sizin değil, görüşe çıkacak yakınınızın da hakkını riske atar.
İlgili diğer konular
Soruşturma ve kovuşturmanın genel akışı, ifade, iddianame ve mahkeme aşamaları için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Şikâyet dilekçesinin nasıl hazırlandığını şikâyet dilekçesi sayfasında ele aldık. Karşılaştığınız terimlerin karşılığı için hukuk sözlüğü, hangi kurumdaki dosyanın hangi adliyeye bağlı olduğunu görmek için adliye rehberi sayfaları kullanılabilir. Kurumların bulunduğu ilçelere ilişkin sayfalarımız da vardır: Silivri, Maltepe, Kartal, Ümraniye, Üsküdar, Bakırköy ve Esenler.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Yakınımın hangi cezaevinde olduğunu nasıl öğrenirim?
Tutuklamadan ve uzatma kararlarından tutuklunun bir yakınına haber verilir (CMK m.107). Bunun dışında dosyanın yürüdüğü Cumhuriyet başsavcılığından bilgi alınabilir; kişinin avukatı varsa dosyayı UYAP üzerinden görebilir. Kuruma alınma ve nakillerde aileye bildirim, hükümlünün bunu istemesine bağlıdır (5275 s.K. m.22).
2. Silivri’deki kurumların hepsi aynı yer mi?
Hayır. Marmara Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü aynı yerleşke içinde birden fazla ayrı kurumdan oluşur: kapalı kurum, açık kurum, sekiz adet L tipi kapalı kurum ve kadın kapalı kurum. Görüş günü, telefon saati ve yazışma her kurum için ayrıdır; hangi kurumda olduğunu bilmeden yola çıkmak boşa yolculuk demektir.
3. Ziyarete gitmek için randevu almam gerekiyor mu?
Ziyaret gün ve saatleri ile bir kişinin görüşebileceği ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki yapısı ve kapasitesi dikkate alınarak kurum tarafından belirlenir. Uygulama kurumdan kuruma değişir; gitmeden önce ilgili kurumun internet sayfasındaki duyuruya bakmak gerekir.
4. Cezaevindeki bir işleme itiraz etmek istiyorum, mahkemeye mi gideceğim?
Hayır. Ceza infaz kurumundaki işlem ve faaliyetlere karşı başvuru yeri infaz hâkimliğidir (4675 s.K. m.4 ve m.5). Süre kısadır: kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün.
5. Ben tutuklunun kardeşiyim, onun adına başvuru yapabilir miyim?
Evet. İnfaz hâkimliğine şikâyet yoluna, kendisiyle ilgili olmak kaydıyla hükümlü veya tutuklunun yanı sıra eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, müdafii, kanuni temsilcisi ve izleme kurulu da başvurabilir (4675 s.K. m.5).
Büromuz
Kadıoğlu Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu Küçükçekmece’dedir; İstanbul’un diğer ilçelerindeki ve Marmara ile Maltepe kampüslerindeki kurumlara ilişkin işler de takip edilir. Görüşme talebiniz için iletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz. Durumunuzun hangi başlığa girdiğinden emin değilseniz Durumunuza Göre Ne Yapmalısınız? sayfasına bakabilirsiniz.