Boşanma davalarında en çok merak edilen konulardan biri, eşlerden birinin aldatması durumunda çocuğun velayetinin kime verileceğidir. Toplumda yaygın bir kanı olarak aldatan eşin velayet hakkını otomatik olarak kaybedeceği düşünülür. Oysa Türk hukukunda velayet düzenlemesi, eşler arasındaki husumetten bağımsız olarak, tamamen çocuğun üstün yararı ilkesine dayanır.

Velayet Kararında Esas Alınan Kriterler

Mahkeme, velayeti belirlerken evlilikteki sadakatsizliği değil, çocuğun bakımı, eğitimi, sağlığı ve psikolojik gelişimi açısından hangi ebeveynin daha uygun koşulları sağlayabileceğini değerlendirir. Bu kapsamda dikkate alınan başlıca unsurlar şunlardır:

• Ebeveynin çocukla kurduğu duygusal bağ ve ilgi düzeyi
• Barınma, ekonomik istikrar ve yaşam düzeni
• Çocuğun yaşı ve varsa kendi tercihi
• Ebeveynin sağlık durumu ve şiddet, madde bağımlılığı gibi olumsuz davranış öyküsü
• Kardeşlerin bir arada tutulması ilkesi

Aldatma eylemi, ancak bu davranışın çocuğun bakımını ihmal etmesine, çocuğun olumsuz bir ortama maruz kalmasına veya ebeveynin ahlaki örnek olma niteliğini ciddi biçimde zedelemesine yol açtığı ispatlanabildiği ölçüde dolaylı olarak değerlendirmeye etki edebilir. Yoksa yalnızca sadakatsizlik iddiası, tek başına velayetin diğer eşe verilmesi için yeterli bir gerekçe sayılmaz.

Sadakatsizliğin Velayete Etkisi Ne Zaman Söz Konusu Olur

Uygulamada mahkemeler, aldatmanın velayete etkisini genellikle şu tür durumlarda inceler: ilişkinin çocuğun yanında yürütülmesi, çocuğun bu duruma tanık edilmesi, ebeveynin zamanını ve ilgisini çocuktan çok üçüncü kişiye ayırması ya da bu süreçte çocuğun ihmal edilmesi. Bu gibi somut olumsuz sonuçlar ortaya konabildiğinde, mahkeme bu durumu çocuğun yararına aykırı bir davranış biçimi olarak değerlendirebilir. Ancak evlilik birliği dışında yaşanan ve çocuğu doğrudan etkilemeyen bir ilişki, kural olarak velayet kararını tek başına belirlemez.

Velayetin Sonradan Değiştirilmesi

Boşanma kararıyla velayet bir eşe verildikten sonra, şartların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi de talep edilebilir. Örneğin velayeti alan ebeveynin çocuğun bakımını ihmal etmesi, sağlık veya güvenlik açısından risk oluşturması gibi durumlarda diğer ebeveyn mahkemeye başvurarak velayetin kendisine verilmesini isteyebilir. Bu süreçte de belirleyici olan yine geçmişteki sadakat durumu değil, mevcut ve güncel koşullardır.

Uzman Görüşü ve Sosyal İnceleme Raporları

Velayet uyuşmazlıklarında mahkemeler genellikle pedagog, psikolog veya sosyal hizmet uzmanlarından rapor talep eder. Bu raporlar, çocuğun her iki ebeveynle ilişkisini, yaşam koşullarını ve psikolojik durumunu objektif biçimde ortaya koyar. Nihai karar verilirken bu uzman görüşleri mahkeme için yol gösterici niteliktedir.

Sonuç olarak, aldatma iddiası boşanma sebebi olarak öne sürülebilse de velayet kararında tek başına belirleyici bir unsur değildir. Her dosya kendi somut koşulları içinde değerlendirilir ve çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimi açısından en uygun ortamı sağlayabilecek ebeveyn tercih edilir.

Bilgilendirme Notu: Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut bir olaya özgü hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Velayet süreciniz hakkında detaylı bilgi almak için Kadıoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.