Bağcılar'da İş Hukuku: Bakırköy İş Mahkemesi, Tekstil ve İşe İade

Bağcılar, İstanbul'un Avrupa Yakası'nın yoğun nüfuslu ve işçi yoğunluğu yüksek ilçelerinden biridir. Göztepe, Kirazlı, Fatih, Bağlar, Kemalpaşa gibi mahallelerinde orta-ölçekli tekstil atölyeleri, lojistik depolar, inşaat şantiyeleri ve küçük imalat işletmeleri yoğundur. Bağcılar iş hukuku uyuşmazlıklarının Bakırköy İş Mahkemeleri'ne gittiği bir ilçedir; yargı çevresi bu şekilde belirlenmiştir. Bu yazı Bağcılar'da iş hukuku uyuşmazlığı yaşayan çalışan ve işverenler için güncel kuralları, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu düzenlemelerini ve kritik süreleri ele alır.

Bağcılar'ın yargı çevresi

1 — Bakırköy İş Mahkemesi yetkilidir. Bağcılar, Bakırköy Adliyesi'nin yargı çevresinde yer alır; iş davaları Bakırköy'deki İş Mahkemelerinde görülür. Bağcılar'da yaşayan bir işçi veya burada çalışan bir çalışan davasını Bakırköy'de açar.

2 — Yetki: 7036 m.6. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.6/1 iş mahkemesinin yetkisini davalı gerçek veya tüzel kişinin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer olarak belirler. İşçi lehine seçim yapabilir. Bağcılar'da ikamet eden bir işçi için davalı işveren Türkiye'nin herhangi bir ilinde olsa bile Bakırköy İş Mahkemesi yetkili olabilir (işin yapıldığı yer Bağcılar ise).

3 — Dava şartı arabuluculuk. 7036 sayılı Kanun m.3 iş uyuşmazlıklarının büyük bölümü için arabuluculuğa başvurmayı dava şartı olarak düzenler. İşçi alacağı (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, prim), işveren alacağı, iş kazası-meslek hastalığı tazminatı ve işe iade talebi arabuluculuk kapsamındadır. Başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir.

İşten çıkarma ve işe iade

4 — Fesih bildirimi: 4857 m.19. İşveren fesih için geçerli sebep göstermek zorundadır (4857 m.18/1). Fesih bildirimi yazılı yapılır ve fesih sebebi açıkça gerekçeli belirtilir (m.19/1). Yazılı olmayan veya gerekçesiz fesih yasaya aykırıdır.

5 — İşe iade sürecinin kritik süreleri. 4857 m.20/1 ve 7036 m.3/14 fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde arabuluculuğa başvurmayı; anlaşmazlık tutanağından itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açmayı öngörür. Her iki süre de hak düşürücüdür.

6 — İş güvencesi şartları. 4857 m.18 işe iade hakkına sahip olmak için: iş yerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılması, işçinin iş yerinde en az altı ay kıdemi olması, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması gerekir. Bağcılar'ın küçük atölyeleri bu şartı sağlamayabilir; büyük tekstil ve lojistik şirketlerinde iş güvencesi geçerlidir.

Tekstil-lojistik işçi alacakları

7 — Kıdem ve ihbar tazminatı. Kıdem tazminatı 1475 sayılı eski İş Kanunu m.14 çerçevesinde hesaplanır. İhbar tazminatı 4857 m.17 uyarınca: 6 ay-18 ay 4 hafta, 18 ay-3 yıl 6 hafta, 3 yıl üzeri 8 hafta. Fesheden taraf öder.

8 — Fazla mesai ve bordroya kayıt. 4857 m.41 haftalık 45 saati aşan çalışmayı fazla mesai sayar ve %50 zamlı ücret öder. Bağcılar'ın tekstil atölyelerinde bordroya kaydedilmemiş uzun saatler yaygındır; Yargıtay içtihadı ispat yükünü işverene çevirir. Tanık, e-posta, kart okuma kayıtları delil olabilir.

9 — Yıllık izin ve taşeron. 4857 m.53 yıllık izin hakkı: 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15+ yıl 26 gün. Taşeron değişikliğinde önceki dönem birlikte sayılır (4857 m.54, m.56); Bağcılar'ın alt işveren uygulamalarında bu kural önemli.

İş kazası ve meslek hastalığı

10 — İş kazası bildirimi. 5510 sayılı Kanun m.13 iş kazası bildirimini en geç üç iş günü içinde SGK'ya yapmayı zorunlu kılar. Bağcılar'ın yoğun küçük sanayi ve inşaat işlerinde iş kazası dosyaları sık görülür; bildirim gecikmeleri işveren için para cezası doğurur ancak işçinin tazminat hakkı düşmez.

11 — Tazminat davası. İş kazası tazminat davası iş mahkemesinde görülür (7036 m.5); Bağcılar için Bakırköy İş Mahkemesi yetkilidir. Zamanaşımı iki yıldır (TBK m.72); kesinleştiği tarihten itibaren hesaplanır. Yargıtay içtihadı kurumsal belgeleri, SGK kayıtlarını ve tanık beyanlarını birlikte değerlendirir.

Sık sorulan sorular

1. Bağcılar'da işten çıkarıldım; davamı nerede açacağım?
Önce bir ay içinde arabuluculuğa başvurmalısınız (7036 m.3). Anlaşma sağlanmazsa iki hafta içinde Bakırköy İş Mahkemesi'nde dava açılır.

2. Tekstil atölyemizde 20 işçi var; işe iade davası açabilir miyim?
Hayır. 4857 m.18 iş güvencesi için en az 30 işçi şartı arar. Daha küçük iş yerlerinde çalışanlar işe iade davası açamaz ama kıdem, ihbar, fazla mesai gibi alacakları için ayrıca dava açılabilir.

3. Fazla mesaimi bordroya yazmadılar; nasıl ispat ederim?
E-posta, kart okuma kayıtları, tanık beyanları, GPS/kurum sistemi kayıtları delil olabilir. Yargıtay içtihadı bordroya kaydedilmemiş fazla mesaiyi ispat yükünü işveren üzerine çevirir.

4. İş kazası geçirdim; kaç gün içinde SGK'ya bildirmek gerekir?
5510 m.13 iş kazası bildirimini en geç üç iş günü içinde SGK'ya yapmayı zorunlu kılar. Bildirim işveren yükümlülüğüdür; işçinin tazminat hakkı bildirime bağlı değildir.

5. Taşeron şirket değişti; kıdemim sıfırlanır mı?
Hayır. 4857 m.54, m.56 uyarınca aynı iş yerinde taşeron değişikliğinde önceki dönem birlikte sayılır.

Bu yazı Bağcılar'da iş hukuku uyuşmazlığı yaşayan çalışan ve işverenler için bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. İlgili kanun maddeleri mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmiştir.