Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Yıllık izin süreleri

İzin süresi, işçinin o işverendeki hizmet süresine göre belirlenir (İş Kanunu m.53):

Sınır yıllarına dikkat: hizmetin beşinci yılı için hak edilen izin hâlâ 14 gündür; 20 gün, altıncı yılın tamamlanmasıyla doğar. 26 gün ise on beşinci yılın tamamlanmasıyla doğar. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilerin izni 20 günden az olamaz. Bu süreler en az sürelerdir; iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir.

İzne hak kazanma: tam yıl şartı

İzin hakkı, işe başlanan günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmakla doğar (m.53). Sonraki her izin hakkı için bir önceki iznin doğduğu günden başlayarak bir hizmet yılının daha dolması gerekir (m.54). Hesaplayıcı bu yüzden yalnızca tamamlanmış hizmet yıllarını sayar; son tam yıldan sonra geçen süre için izin hakkı doğmaz.

Hangi süre sayılır? İzin süresi yalnız son sözleşmenize göre belirlenmez:

• Aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde geçen süreler birleştirilir (m.54). Aynı işverende daha önce ara vererek çalıştıysanız, önceki dönemlerin toplam gününü formdaki ilgili alana yazın.
• Alt işvereni (taşeron firma) değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin izin süresi, o işyerinde çalıştığı süreler dikkate alınarak hesaplanır (m.56). Bu durumda giriş tarihi olarak o işyerinde ilk çalışmaya başladığınız günü yazın.
• Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ve tüzel kişilerin işyerlerinde, kamu iktisadi teşebbüslerinde ve özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlarda geçen süreler de göz önünde bulundurulur (m.54). Bu süreleri de formdaki önceki dönemler alanına gün olarak yazın.

Bir yıllık süre içinde işçinin devamı kanunda sayılan hâller dışındaki sebeplerle kesilirse (örneğin mazeretsiz devamsızlık), boşluğu karşılayacak kadar süre eklenir ve hizmet yılının bitişi ileri kayar (m.54). Hafta tatili, genel tatiller, doğumdan önce ve sonra çalıştırılmayan süreler, işverenin verdiği diğer izinler gibi hâller ise çalışılmış gibi sayılır (m.55). Kaza veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler de sayılır; ancak kanunun 25. maddesinin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz (m.55/a). Kanunda bu süre, çalışma süresine göre belirlenen bildirim süresinin altı hafta fazlasıdır (m.25/I); işçinin kendi kastından, derli toplu olmayan yaşayışından veya içkiye düşkünlüğünden doğan hastalıklar bu kuralın dışındadır. Uzun süre çalışmadığınız dönemler varsa sonucu buna göre değerlendirin.

Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz (m.53).

İzin ücreti nasıl hesaplanır?

1. Her tamamlanmış hizmet yılı için, o yıldaki kıdeme göre hak edilen gün bulunur ve toplanır.
2. Toplamdan, bugüne kadar kullanılan izin günleri düşülür.
3. Kalan gün sayısı, son günlük brüt ücretle (aylık brüt ÷ 30) çarpılır.

Örnek: 01.03.2017'de işe başlayıp 28.02.2025'te ayrılan ve hiç izin kullanmamış işçi sekiz tam yıl çalışmıştır. İlk beş yıl için 5 × 14 = 70 gün, 6., 7. ve 8. yıllar için 3 × 20 = 60 gün, toplam 130 gün izin hak etmiştir. Son brüt ücreti 45.000 ₺ ise günlük ücret 1.500 ₺, izin ücreti 130 × 1.500 = 195.000 ₺ (brüt) olur.

Kanun ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki tutar üzerinden ödeneceğini söyler (m.59); aylık ücretin 30'a bölünmesi ise uygulamada kullanılan yöntemdir. İzin ücretinin hesabında fazla çalışma ücretleri, primler ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz (m.57, m.50). Komisyon, akort, kâra katılma veya yüzde usulü gibi belirli olmayan ücret alan işçide izin ücreti, son bir yılda kazanılan ücretin fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunur; son bir yıl içinde ücrete zam yapıldıysa hesap zam tarihinden itibaren yapılır (m.57). Bu durumda formdaki aylık ücret alanına, bu yöntemle bulduğunuz günlük ücretin 30 katını yazın.

İzin nasıl kullanılır?

Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m.56). İznini başka bir yerde geçirecek işçiye, istemde bulunup belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir (m.56). İşveren izin ücretini, izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (m.57). Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez (m.53).

İşveren sözleşmeyi feshettiğinde, ihbar süresi ve iş arama izinleri yıllık izinle iç içe giremez (m.59). Ayrıntılar için ihbar tazminatı hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.

Zamanaşımı ve arabuluculuk

Yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır (İş K. ek m.3) ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar (m.59). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s.K. m.3). Başvuru süreci için arabulucuya nasıl başvurulur? sayfasına, diğer işçilik alacakları için iş hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

İlgili hesaplayıcılar: kıdem tazminatı hesaplama, fazla mesai hesaplama, işsizlik maaşı hesaplama.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İşten ayrılınca kullanmadığım izinlerin parasını alabilir miyim?
Evet. İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin — istifa, işverenin feshi, emeklilik veya haklı nedenle fesih — işçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden kendisine, ölüm hâlinde hak sahiplerine ödenir (İş Kanunu m.59). Kıdem tazminatının aksine, bu alacak için sözleşmenin nasıl sona erdiğinin önemi yoktur.

2. Bir yılı doldurmadan ayrıldım; izin ücreti alabilir miyim?
Kanun gereği hayır. Yıllık ücretli izin, işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere verilir (m.53). Her yeni izin hakkı için de bir hizmet yılının daha dolması gerekir (m.54). Bu nedenle son tam yıldan sonra geçen aylar için izin hakkı doğmaz; hesaplayıcı bu kesir süreyi sonuçta ayrıca gösterir. Süreyi hesaplarken yalnız son girişinize bakmayın: aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde geçen süreler birleştirilir (m.54); alt işvereniniz (taşeron firma) değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam ettiyseniz, izin süreniz o işyerinde çalıştığınız toplam süreye göre hesaplanır (m.56). İş veya toplu iş sözleşmenizde daha elverişli bir düzenleme varsa o uygulanır.

3. Kaç gün izin hakkım var?
Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara en az 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara en az 20 gün, on beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara en az 26 gün izin verilir. Yer altı işlerinde bu süreler dörder gün artırılır. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin 20 günden az olamaz (m.53). Bu yaş kuralı bir alt sınırdır: 14 günlük izni 20 güne çıkarır, 26 günlük izni azaltmaz. Yer altı işinde çalışan ve yaş kuralına da giren işçide iki kuralın hangi sırayla uygulanacağını kanun açıkça söylemez; hesaplayıcı işçi lehine olan okumayı esas alır (önce 20 günlük alt sınır, sonra dört gün ekleme: 24 gün). Öteki okumayla sonuç yılda dört gün daha az çıkar. Süreler en az sürelerdir; sözleşmeyle artırılabilir.

4. Hafta sonu ve bayramlar izin günlerime sayılır mı?
Hayır. İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56). Bu yüzden hesaplayıcıya yazacağınız kullanılan izin, yalnızca izinli geçen iş günlerinin toplamıdır. İşverenin verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler ile hastalık izinleri de yıllık izne mahsup edilemez (m.56). İşveren, işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösteren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (m.56); kullandığınız gün sayısını bu belgeyle karşılaştırabilirsiniz.

5. İzin ücretinden kesinti yapılır mı?
Evet. Kullanılmayan izin ücreti, ücret niteliğinde bir ödemedir; hesaplayıcının gösterdiği tutar brüttür ve bundan sigorta primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Gelir vergisi artan oranlı olduğundan ele geçecek net tutar kişiden kişiye değişir. İzin kullanılırken ödenen izin ücretinden de sigorta primlerinin ödenmesine devam olunur (m.61). Kıdem tazminatından farklı olarak izin ücretine tavan uygulanmaz.

6. Zamanaşımı ne zaman başlar, işveren ödemezse ne yapabilirim?
Yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır (İş Kanunu ek m.3) ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar (m.59). Yani çalışırken kullanmadığınız eski yılların izinleri, sözleşme devam ettiği sürece zamanaşımına uğramaz (aynı işverende ara verilmiş ve sona ermiş önceki bir sözleşmeye ait izinlerde ise süre, o sözleşmenin bittiği günden işlemeye başlamış olabilir). Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur (7036 sayılı Kanun m.3). Çalışırken izin ücretinin ödenmemesiyle ilgili olarak izin ücreti ödenmezse işçi haklı nedenle istifa edebilir mi? yazısına bakabilirsiniz.