İhbar Öneli Sırasında İş Arama İzni: Günde İki Saat

İhbar öneli, iş sözleşmesinin belirli bir süre önceden haber verilerek sona erdirilmesi usulüdür. Bu süre içinde iş ilişkisi devam eder; ancak kanun işçiye özel bir hak tanır: yeni iş arama izni.

Önel süreleri kıdeme göre değişir

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. Süreler işçinin kıdemine göre şöyledir:

• Altı aydan az çalışan için iki hafta
• Altı ay ile bir buçuk yıl arası çalışan için dört hafta
• Bir buçuk yıl ile üç yıl arası çalışan için altı hafta
• Üç yıldan fazla çalışan için sekiz hafta

Bu süreler asgaridir; sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz. Önele uymayan taraf, o süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Tazminat işçi için de işveren için de doğabilir: usulsüz istifa eden işçi de bundan sorumlu olur.

İş arama izni: günde en az iki saat

Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için iş saatleri içinde ve ücreti kesilmeden günde en az iki saat izin vermek zorundadır.

İzin süresinin kullanılacağı saatleri işçi belirler; ancak işverene önceden bildirmesi gerekir. İşçi isterse bu saatleri birleştirerek toplu hâlde kullanabilir. Toplu kullanımda izin, işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirilir.

İzin verilmezse ne olur?

İşveren iş arama iznini hiç vermez ya da eksik verirse, o süreye ilişkin ücreti yüzde yüz zamlı ödemek zorunda kalır. Yani kullandırılmayan her iki saat, dört saatlik ücret olarak hesaplanır.

İşçi izin süresinde çalıştırılmışsa, çalışma karşılığı ücret ayrıca ödenir. Bu iki kalem birbirinin yerine geçmez.

Önelli fesihte sık karşılaşılan sorunlar

Önelin peşin ödemeyle kaldırılması. İşveren, önel süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal sona erdirebilir. Bu hâlde iş arama izni gündeme gelmez; çünkü çalışılan bir önel süresi yoktur.

Önel içinde yıllık izin kullandırılması. Bildirim süresine rastlayan yıllık ücretli izin, önel süresinden sayılmaz. İki süre iç içe geçirilemez.

Önel içinde işçinin devamsızlığı. Bildirim süresi içinde de iş ilişkisi sürdüğünden, devamsızlık haklı nedenle fesih sebebi oluşturabilir ve bu durumda ihbar tazminatı hakkı tartışmalı hâle gelir.

Kıdemin hesabında önelin yeri

Bildirim süresi, iş sözleşmesinin sona erme tarihini belirler. Kıdem tazminatına esas süre bu tarihe kadar işler. Bir hafta ile bile olsa kıdem dilimi değiştiğinde tazminat tutarı değişebileceğinden, fesih tarihinin doğru tespiti önemlidir.

İhbar tazminatının hesabına ilişkin ayrıntıları ihbar tazminatı yazımızda ele aldık.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Süreler ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı esas alınız. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.