İşe İade Davasını Kazandım: Şimdi Ne Olacak?

İşe iade davası kazanıldığında çoğu kişi işine geri döneceğini düşünür. Uygulamada çoğu zaman olan bu değildir. Kararın kendisi işe dönüşü sağlamaz; kararı bir başvuru izler ve asıl sonuç o başvurudan sonra belirlenir.

Aşağıda kararın kesinleşmesinden sonra ne olduğunu, hangi sürenin kaçırılmaması gerektiğini ve işverenin işe almaması hâlinde neye hak kazanıldığını anlatıyoruz.

Önce sıra: arabuluculuk, sonra dava

İşe iade talebinde bulunacak işçinin, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa hakkın kendisi ortadan kalkar ve sonradan telafi edilemez.

Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Son tutanağın dava dilekçesine eklenmesi zorunludur; eklenmezse dava esasa girilmeden usulden reddedilir.

Kararın kesinleşmesi tek başına yetmez

Mahkeme feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verirse, iş bitmiş olmaz. İşçinin, kesinleşen kararın kendisine tebliğinden itibaren on işgünü içinde işverene başvurması gerekir.

Bu başvurunun yapılmaması sonucu ağırdır: fesih geçerli hâle gelir ve işçi, işe iade kararının sağladığı hakların hiçbirinden yararlanamaz. Elinde kazanılmış bir karar bulunan işçinin en sık kaybettiği yer burasıdır.

Başvurunun yazılı ve ispatlanabilir olması önemlidir. Noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü posta ile yapılan başvuru, sonradan «başvurmadı» savunmasının önüne geçer.

İşveren bir ay içinde karar verir

Usulüne uygun başvuru üzerine işverenin bir ay içinde işçiyi işe başlatması gerekir. İki ihtimal vardır:

• İşe başlatırsa: işçi çalışmadığı süre için en çok dört aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklarını alır. Daha önce kıdem ve ihbar tazminatı ödenmişse bu tutarlardan mahsup edilir.
• İşe başlatmazsa: mahkemenin kararda belirlediği işe başlatmama tazminatı doğar. Bu tazminat, işçinin en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında belirlenir; miktarı kararda gösterilir. Ayrıca dört aya kadar boşta geçen süre ücreti de ödenir.

İşverenin sessiz kalması da başlatmama sayılır; ayrıca bir ret bildirimi aranmaz.

Sık yapılan üç hata

Süreyi karar tarihinden saymak. On işgünü, kararın kesinleşip tebliğ edildiği tarihten işler. Karar tarihinden saymak süreyi erken bitirir.

Sözlü başvurmak. Telefonla ya da yüz yüze yapılan başvuru ispat edilemezse yapılmamış sayılır.

Şartlı başvurmak. «Tazminatımı öderseniz vazgeçerim» anlamına gelen bir başvuru, işe dönme iradesini ortadan kaldırır biçiminde değerlendirilebilir. Başvuru açık ve koşulsuz olmalıdır.

Hangi işçiler bu haktan yararlanır?

İş güvencesi hükümleri; işyerinde belirli sayının üzerinde işçi çalıştırılması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması koşullarına bağlıdır. İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri bu kapsamın dışındadır.

Koşulları taşımayan işçi işe iade isteyemez; ancak feshin haksızlığına dayalı tazminat talepleri ayrıca değerlendirilir. Fesih sebeplerinin hangi hâllerde haklı sayıldığını haklı nedenle fesih yazımızda ele aldık.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Süreler ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı esas alınız. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.