İşsizlik Maaşı Kimlere Bağlanır, Hangi Hâlde Kesilir?

İşsizlik ödeneği, işini kendi isteği dışında kaybeden sigortalıya belirli bir süre ödenen bir sigorta yardımıdır. Herkese ödenmez; koşulları kanunla belirlenmiştir ve başvuru süresi kısadır.

Aşağıda kimlerin yararlandığını, başvurunun nasıl yapıldığını ve ödeneğin hangi hâllerde kesildiğini anlatıyoruz. Tutarlar her yıl değiştiği için burada rakam verilmemiştir; güncel tutar İŞKUR'un resmî kaynaklarından öğrenilmelidir.

Üç koşul birden aranır

• İşin kendi isteği dışında sona ermiş olması. İstifa eden işçi kural olarak yararlanamaz. Buna karşılık işçinin haklı nedenle derhal feshi, işverenin haksız feshi, belirli süreli sözleşmenin sona ermesi ve işyerinin kapanması gibi hâller kapsamdadır.
• Prim gün sayısı. Son üç yıl içinde en az altı yüz gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalıdır.
• Son dönem sürekliliği. Hizmet akdinin feshinden önceki son yüz yirmi gün prim ödenerek sürekli çalışılmış olması gerekir.

Ödeneğin süresi prim gün sayısına göre değişir: altı yüz günü olan altı ay, dokuz yüz günü olan sekiz ay, bin sekiz yüz günü olan on ay ödenek alır.

Başvuru süresi: otuz gün

Başvurunun, hizmet akdinin feshinden itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Başvuru e-Devlet üzerinden ya da İŞKUR birimlerine yapılabilir.

Otuz günün geçirilmesi hakkı tamamen ortadan kaldırmaz; ancak gecikilen süre toplam ödenek süresinden düşülür. Yani geç başvuran kişi hem geç almaya hem de daha kısa süre almaya başlar. Mücbir sebep hâlleri bunun istisnasıdır.

Ödenek hangi hâllerde kesilir?

• İŞKUR tarafından teklif edilen, mesleğine ve son çalıştığı işin koşullarına uygun bir işi haklı bir neden olmaksızın reddetmek
• Ödenek alırken gelir getirici bir işte çalışmaya başlamak ve bunu bildirmemek
• Yaşlılık aylığı almaya başlamak
• Haklı bir neden olmaksızın İŞKUR'un çağrılarına ve düzenlediği eğitimlere katılmamak

Bildirim yükümlülüğünün ihlali hâlinde yersiz ödenen tutar yasal faiziyle birlikte geri istenir. İşe girildiği hâlde ödenek almaya devam etmek, sonradan ciddi bir borç olarak geri döner.

Kısa çalışma ödeneği ile karıştırmayın

Kısa çalışma ödeneği, iş sözleşmesi devam ederken işyerindeki çalışma süresinin geçici olarak azaltılması ya da faaliyetin durdurulması hâlinde ödenir. İşsizlik ödeneğinden farklıdır ve kısa çalışma süresince yapılan ödemeler, sonradan işsizlik ödeneği hak edilirse süreden mahsup edilebilir.

Ödenek ile tazminat hakları birbirini etkilemez

İşsizlik ödeneği almak, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını talep etme hakkını ortadan kaldırmaz. Bunlar ayrı hukuki temellere dayanır. Aynı şekilde işe iade davası açmış olmak da başvuruya engel değildir. Fesih türünün tazminat haklarına etkisini işten çıkarılma hakları sayfamızda ele aldık.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Süreler ve tutarlar değişebilir; işlem yapmadan önce güncel resmî kaynağı esas alınız. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.