Kâr Dağıtılmama Kararı İptal Edilince Para Otomatik Gelir mi?

Şirket kâr etmiştir. Genel kurul toplanır ve “bu yıl kâr dağıtılmamasına” karar verir. Azınlıkta kalan ortak karara muhalefet şerhi koyar, iptal davası açar ve kazanır. Karar iptal edilir, ilam kesinleşir.

Şimdi akla gelen soru şudur: dağıtmama kararı ortadan kalktığına göre kâr payı artık istenebilir bir alacak mıdır? Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin incelenen kararı bu beklentiyi karşılamıyor.

Uyuşmazlığın seyri

Ortak, iptal ilamının kesinleşmesinden sonra şirkete ihtarname göndermiş; ödeme yapılmayınca kâr payı alacağının tahsili için dava açmıştır. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, kâr dağıtılmamasına ilişkin kararın iptaliyle birlikte kâr payının alacak hakkına dönüştüğü gerekçesiyle bilirkişi hesabına göre tahsile hükmetmiştir. Bölge adliye mahkemesi de bu değerlendirmede isabetsizlik görmemiştir.

Daire sonucu değiştirmiştir.

Dairenin dayandığı kural: yetki genel kuruldadır

Kararda kâr payının niteliği net biçimde tarif edilir. Kâr payı, şirketin dönem sonunda elde ettiği net kârdan — yedek akçeler düşüldükten sonra kalan tutardan — pay sahibinin hissesi oranında talep edebileceği mali bir haktır. Ancak bu hak kendiliğinden doğmaz; doğması iki şarta bağlıdır:

• Şirketin faaliyet dönemi sonunda net kâr elde etmiş olması,
• Genel kurulun kârın dağıtılması yönünde bir karar alması.

Dayanak, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 408. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendidir. Bu hükme göre finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa, kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine ve yedek akçenin kullanılmasına dair kararların alınması genel kurulun devredilemez yetkilerindendir.

İptal kararı neyi yapar, neyi yapmaz?

Ayrım, kararın çekirdeğidir:

• Yapar: Olumsuz kararı — yani “dağıtmıyoruz” iradesini — hukuk âleminden siler.
• Yapmaz: Silinen kararın yerine olumlu bir dağıtım kararı koymaz. Mahkeme genel kurulun yerine geçip “dağıtılsın” diyemez; çünkü o yetki devredilemez biçimde genel kuruldadır.

Daire bunu şöyle bağlar: şirketin kâr elde etmiş olması ortaklara doğrudan kâr payı talep etme yetkisi vermez; kâr payı, genel kurulda verilen dağıtım kararından sonra talep edilebilir hâle gelir. Dağıtıma ilişkin bir genel kurul kararı bulunmamasına rağmen yalnızca iptal ilamına dayanılarak tespit edilen kâr payının tahsiline hükmedilmesi doğru görülmemiş ve karar bozulmuştur.

Neden bu kadar önemli?

Çünkü iptal davası çoğu zaman uzun sürer. Ortak, yıllar süren bir yargılamayı kazandıktan sonra elinde infaz edilebilir bir para alacağı bulunduğunu düşünebilir. Karar bu düşüncenin hatalı olduğunu gösteriyor: kazanılan şey kararın iptalidir, paranın kendisi değil.

İptalden sonra top yeniden genel kuruldadır. Genel kurul toplanıp dağıtım yönünde karar almadıkça kâr payı istenebilir bir alacak hâline gelmez.

Pratik başlıklar

• Talebinizi baştan doğru kurun. Yalnız iptal istemiyle açılan davada mahkeme, taleple bağlılık gereği kâr payının tespitine ve dağıtımına karar veremez.
• İptal ilamı tek başına icra takibine dayanak olmayabilir. Ödeme yükümlülüğü doğuran bir hüküm değildir.
• İptalden sonraki genel kurulu izleyin. Sürecin devamı, yeniden toplanan genel kurulun ne karar verdiğine bağlıdır.
• Muhalefet şerhini tutanağa geçirtin. İptal davası açabilmenin kapısı çoğu zaman buradan geçer.
• Bilirkişi hesabı sonucu değiştirmez. Hesabın denetime elverişli olması, dağıtım kararının yokluğunu gidermez.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yargıtay kararları yalnızca ait oldukları uyuşmazlık bakımından sonuç doğurur; anonim şirketlerde kâr dağıtımı her dönem ve her şirket bakımından ayrı değerlendirilir. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.