Kocaeli'nde yaşayan ya da çalışan ve bir yatırım fonundaki parası dolandırıcılık şüphesiyle risk altına giren kişiler için bu sayfa, il sınırının neyi değiştirdiğini anlatır. Kocaeli'nin İstanbul'a komşu olması, uygulamada sık karşılaşılan bir soruyu beraberinde getirir: davayı İzmit'te mi, İstanbul'da mı açmalı? Aşağıda bu soru kanun metniyle yanıtlanıyor. Sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olay için hukuki görüş değildir ve süren bir soruşturmadaki hiçbir fon veya kişi hakkında iddia içermez.

Kocaeli'nde fon dolandırıcılığı şikâyeti nereye yapılır?

İl merkezinde başvurulacak makam Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığıdır. 5235 sayılı Kanun m.16, mahkeme kuruluşu bulunan her il merkezi ve ilçede o yerin adıyla anılan bir başsavcılık kurulmasını öngörür; Kocaeli'nin kendi adliyesi olan ilçelerinde oturanlar oradaki başsavcılığa da başvurabilir. CMK m.158/1 şikâyet için başsavcılık ile kolluğu yan yana sayar; şikâyet yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü yapılabilir (m.158/5).

Kocaeli'ne özgü pratik bir durum: Kocaeli'nde oturup İstanbul'da çalışan ya da fon işlemini İstanbul'daki bir şubede yapmış kişiler için şikâyeti işyerine yakın bir İstanbul başsavcılığına vermek de mümkündür; çünkü kanun şikâyet yerini sınırlamaz. Soruşturmanın ve davanın nerede görüleceğini ise kural olarak suçun işlendiği yer belirler (CMK m.12/1); dilekçe gerekirse o yere gönderilir. Ancak suç bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları ya da banka veya kredi kartları araç olarak kullanılarak işlenmişse mağdurun yerleşim yeri mahkemeleri de yetkilidir (CMK m.12/6); yerleşim yeri Kocaeli olan mağdur için bu, Kocaeli'ndeki mahkemenin de yetkili olabileceği anlamına gelir.

Görev: 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'dan önce nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinde görülürdü. Bu Kanun, 5235 sayılı Kanun m.12'deki listeden “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresini çıkardı. Görevde ağırlaştırıcı nedenler değil, kanundaki cezanın üst sınırı esas alınır (m.14); TCK m.158/1'de bu sınır on yıldır ve ağır cezanın genel ölçütü “on yıldan fazla” hapistir. Sonuç olarak böyle bir dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür. 7571 yürürlüğe girdiğinde ağır cezada görülmekte olan dosyalar eski kurala göre sürer (5235 geçici m.7); ağır ceza listesindeki bir suçla birleşme hâlinde de görev değişir. SPKn suçları HSK'nın ihtisas asliye ceza mahkemelerinde görülür (SPKn m.116).

Elkoyma ve iade: şikâyetin parayla bağlantısı

Şikâyetin pratik bir sonucu, soruşturmada malvarlığına elkonulabilmesidir. CMK m.128, suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe hâlinde, şüphelinin banka hesaplarına, taşınmazlarına, ortaklık paylarına ve diğer malvarlığı değerlerine elkonulmasına izin verir; dolandırıcılık (TCK m.157, 158) bu hükmün uygulandığı suçlar arasında sayılmıştır. Elkoyma kararı için ilgisine göre SPK, BDDK veya MASAK gibi kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır.

Para bilişim sistemi ya da banka aracılığıyla gönderildiyse daha hızlı bir yol vardır. TCK m.158/1'in (f) ve (l) bentlerindeki nitelikli dolandırıcılık şüphesinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir; bu süre içinde hesaptaki suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle elkonulabilir ve bu elkoyma için m.128'deki rapor şartı aranmaz (CMK m.128/A). Bu yüzden durumu fark eder etmez paranın gönderildiği bankaya ve başsavcılığa bildirmek önemlidir.

Elkoyma kendiliğinden iade anlamına gelmez. Elkonulan değerler, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve delil olarak artık gerekmemesi hâlinde sahibine iade edilir (CMK m.131/2); iade re'sen ya da istem üzerine savcı, hâkim veya mahkemece kararlaştırılır ve istemin reddine itiraz edilebilir (m.131/1). Kocaeli'nde verdiğiniz şikâyet dilekçesinde zararın tutarını ve paranın gittiği hesapları belgeleriyle göstermeniz, bu aşamada talebinizin dayanağını oluşturur.

Fon mağdurunun izleyebileceği dört yol

İzmit'te, Gebze'de ya da başka bir Kocaeli ilçesinde oturmanız yolların içeriğini değiştirmez. Aşağıdaki dört yol birlikte yürür:

  1. Ceza dosyası. Şikâyet Kocaeli'nde ya da çalıştığınız ildeki bir başsavcılığa verilebilir. Dava açıldıktan sonra katılan sıfatı için mahkemeye dilekçe ya da duruşmada sözlü istem gerekir (CMK m.237/1, m.238/1); bu istem ilk derece hükmünden sonra, kanun yolu muhakemesinde ileri sürülemez (m.237/2).
  2. Tazminat davası. Haksız fiile (TBK m.49) ya da sözleşmeye aykırılığa dayanır; İzmit ile İstanbul arasındaki yetki seçimi aşağıdaki tabloda.
  3. SPK bildirimi ve YTM. SPKn suçlarında soruşturma Kurul'un başsavcılığa yazılı başvurusuna bağlı olduğundan (SPKn m.115/1), olguların Kurul'a da yazıyla iletilmesi gerekir. YTM, fiyat hareketinden doğan zararı tazmin etmez (m.84/2) ve ancak bir kuruluş hakkında tazmin kararı verildikten sonra devreye girer.
  4. Aracı kurumun sorumluluğu. Gebze'de ya da İzmit'te fonu satan şube uygunluk testini, risk bildirimini veya çerçeve sözleşmedeki yükümlülükleri ihlal ettiyse, aracı kurum failden ayrı olarak sorumlu tutulabilir.

Süreler, elkoyma ve iade (CMK m.128, m.131/2) ve saklanacak belgelerin tam listesi ana rehberdedir: Fon dolandırıcılığı mağdurunun izleyeceği hukuki yollar.

Tazminat davası Kocaeli'nde açılabilir mi?

Evet, koşulları varsa. HMK m.16, haksız fiilden doğan davalarda zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili sayar; yerleşim yeriniz Kocaeli ise dava Kocaeli'nde açılabilir. Aynı madde fiilin işlendiği yeri ve zararın meydana geldiği yeri de sayar. Genel yetki kuralı ise davalının yerleşim yeridir (HMK m.6/1); bir şirket için bu, kuruluş belgesinde aksine hüküm yoksa işlerinin yönetildiği yerdir (TMK m.51). İşlem bir şube aracılığıyla yapılmışsa şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m.14/1).

Kocaeli'nde oturan ama İstanbul merkezli bir kuruma karşı dava açacak kişi için tablo şöyledir: Kocaeli (yerleşim yeri, HMK m.16), İstanbul (davalının merkezi, HMK m.6) ve işlemin yapıldığı şubenin yeri (HMK m.14/1) seçenekler arasındadır. Seçim yapılırken bir ayrıntı bilinmelidir: dava İstanbul'da ve asliye ticaret mahkemesinde açılacaksa, HSK Genel Kurulu'nun 18.02.2026 tarihli 282 sayılı kararıyla İstanbul'daki asliye ticaret mahkemeleri İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri bünyesinde birleştirilmiştir.

SeçenekDayanakNe zaman gündeme gelir?
Kocaeli (sizin yerleşim yeriniz)HMK m.16Dava haksız fiile dayanıyorsa ve yerleşim yeriniz Kocaeli ise
Davalının yerleşim yeri / merkeziHMK m.6/1, TMK m.51Her durumda genel yetkili yer
İşlemin yapıldığı şubenin yeriHMK m.14/1Fon bir banka ya da aracı kurum şubesi üzerinden alınmışsa
Fiilin işlendiği ya da zararın doğduğu yerHMK m.16Bu yer Kocaeli veya İstanbul dışında olabilir

Davalı birden fazlaysa dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (HMK m.7/1). Fail gerçek kişi ile aracı kurumun aynı davada gösterilmesi düşünülüyorsa görev farkı (asliye hukuk ile asliye ticaret) ayrıca değerlendirilir.

Görevli mahkeme davalıya göre değişir: gerçek kişi faile karşı asliye hukuk, aracı kurum ya da portföy yönetim şirketine karşı dava ticari sayılırsa asliye ticaret. Ticari davada konu bir miktar paraysa önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Görevsizlik kararından sonra HMK m.20'deki iki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır; zamanaşımı ise TBK m.72'ye göre işlemeye devam eder. Miktar belirsizse kısmi dava açılır ve talep tahkikat sonuna kadar bir kez artırılabilir (HMK m.109/4; belirsiz alacak davası HMK m.107 7589 sayılı Kanun'la mülga).

Ceza dosyasını beklemek zorunlu değildir: hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla da kusur ve zarar değerlendirmesiyle de bağlı değildir (TBK m.74). Ceza dosyasında ise mağdurun soruşturma evresinde delillerin toplanmasını ve soruşturmanın gizliliğini bozmamak koşuluyla belge örneği isteme hakkı vardır (CMK m.234/1-a). Kovuşturmaya yer olmadığı kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK m.173/1).

Kocaeli Adliyesi

Sitemizdeki rehbere göre Kocaeli Adliyesi ilin adli merkezidir; adresi Körfez Mah. Hafız Binbaşı Cd. No: 5, 41040 İzmit / Kocaeli, resmî sitesi kocaeli.adalet.gov.tr'dir. Rehber, büyük adliyelerde dosyanın hangi daireye düştüğünün tevziden sonra belli olduğunu ve UYAP Vatandaş Portalı'ndan izlenebildiğini not eder; güvenlik girişi yoğun saatlerde zaman alabilir. Kocaeli dışında yaşayan taraflar, mahkemenin uygun görmesi hâlinde SEGBİS ile bulundukları yerdeki adliyeden duruşmaya bağlanabilir. Ayrıntı: Kocaeli Adliyesi rehberi.

Belgeleri kaybetmemek: şikâyet ve dava aynı belgelere dayanır. Aracı kurumla imzalanan çerçeve sözleşme, uygunluk testi ve risk bildirim formu, fon alım-satım kayıtları, hesap ekstreleri ve para transferi dekontları, tanıtım görselleri ve mesajlaşmalar elde tutulmalıdır. Elkoyma kararından sonra ilgili kurumların bu bilgileri kişiye doğrudan vermesi güçleşebilir; belgeler erkenden istenmelidir. Ücret karşılığında “paranızı geri alırız” diye ulaşan kişilere karşı da dikkatli olunmalıdır; hukuki hizmette sonuç vaadi meslek kurallarına aykırıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Gebze'de oturuyorum, İstanbul'da çalışıyorum. Şikâyeti nereye vereyim?
CMK m.158/1 şikâyet yerini sınırlamaz; Kocaeli'ndeki ya da İstanbul'daki bir başsavcılığa, ya da kolluğa verebilirsiniz. Dosyanın nerede yürüyeceğini kural olarak suçun işlendiği yer belirler (CMK m.12/1); suç bilişim sistemi, banka ya da kredi kartı araç olarak kullanılarak işlendiyse yerleşim yeriniz olan Kocaeli'ndeki mahkeme de yetkilidir (CMK m.12/6).

2. Tazminat davasını İzmit'te mi, İstanbul'da mı açmalıyım?
Haksız fiil davasında yerleşim yeriniz (HMK m.16), davalının merkezi (HMK m.6, TMK m.51) ve işlemin yapıldığı şube (HMK m.14/1) seçenekler arasındadır. Davalı sayısı, delillerin bulunduğu yer ve görevli mahkeme birlikte değerlendirilerek karar verilir.

3. Aracı kuruma dava açmadan önce arabulucuya gitmem gerekir mi?
Dava ticari dava sayılıyor ve konusu bir miktar paraysa evet; arabulucuya başvuru dava şartıdır (TTK m.5/A). Gerçek kişi faile karşı haksız fiil davasında bu şart yoktur.

4. Nitelikli dolandırıcılık davası ağır cezada mı görülür?
7571 sayılı Kanun'dan sonra kural olarak hayır: 5235 m.12'deki ağır ceza listesinden çıkarıldı, üst sınırı on yıl olduğundan asliye ceza görevlidir (m.14). Ağır ceza listesindeki bir suçla birleşme ve geçici m.7 kapsamındaki eski dosyalar istisnadır.

5. YTM'ye ne zaman başvurabilirim?
Yalnız Kurul ilgili kuruluş için tazmin kararı verdikten sonra ve kararın ilanından itibaren bir yıl içinde (SPKn m.85/1). Fiyat hareketinden doğan zarar kapsam dışıdır (m.84/2).

İlgili sayfalar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.