Mal Beyanı Dilekçesi: Süre, Örnek ve Verilmezse Ne Olur
Ödeme emrini alan pek çok kişi yalnızca “borcu ödemek” ile “itiraz etmek” seçeneklerini görür ve evrakta yazan üçüncü yükümlülüğü atlar: mal beyanında bulunmak. Oysa bu yükümlülük yerine getirilmediğinde, borcun kendisinden bağımsız bir yaptırım gündeme gelir. Bu sayfa mal beyanının ne olduğunu, kaç gün içinde ve nereye verildiğini, malı olmayan kişinin ne yapması gerektiğini anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.
Nereye, ne zaman verilir?
| Bilgi | Ayrıntı |
|---|---|
| Nereye verilir | Takibin yapıldığı icra dairesi (dosyanın bulunduğu icra müdürlüğü) |
| Süre | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün (İİK m.74) |
| Süre kaçarsa | Alacaklının talebi üzerine icra mahkemesince hapisle tazyik kararı verilebilir (İİK m.76) |
| Biçim | Yazılı dilekçeyle ya da icra dairesinde tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak |
| Harç veya ücret | Beyan için ayrıca dava harcı ödenmez; dosya gideri istenebilir. Güncel tutarları icra dairesinden teyit ediniz. |
Süre, ödeme emrinin size tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar. Tebliğ tarihini tebligat evrakından ve icra dosyanızdan doğrulayın; dosyayı e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’ndan da görebilirsiniz.
Ödeme emrine süresinde itiraz ettiyseniz ilamsız takip durur; takip durduğu sürece mal beyanı yükümlülüğü de işlemez. Ancak alacaklı itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gider ve takip yeniden yürümeye başlarsa, mal beyanı yükümlülüğü yeniden doğar ve süre bu kez kararın tebliğinden itibaren işler. Bu ikinci sürenin uzunluğu ödeme emrindeki süreden farklı olabilir; kaçırmamak için kararı tebliğ eden evrakın üzerindeki açıklamayı okuyun ve icra dosyasından teyit edin. İtirazın nasıl yapılacağı için borca itiraz dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.
Mal beyanında bulunmamanın yaptırımı
Bu sayfanın en önemli bilgisi budur: mal beyanında bulunmamak yaptırıma bağlanmıştır. İcra ve İflas Kanunu m.76 uyarınca, süresi içinde mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine icra mahkemesi kararıyla beyanda bulununcaya kadar hapisle tazyik edilir. Bu bir ceza mahkûmiyeti değil, yükümlülüğü yerine getirmeye zorlayan bir tedbirdir; kanunda üst sınırı belirlenmiştir ve beyanda bulunulduğu anda son bulur.
Buradan çıkan sonuç şudur: hiçbir malı olmayan kişi de beyanda bulunmak zorundadır. “Zaten hiçbir şeyim yok, verecek beyanım da yok” düşüncesi yanlıştır. Malı olmayan kişi, beyanında bunu açıkça yazar: haczedilebilir mal varlığının bulunmadığını, geçimini nasıl sağladığını ve borcu hangi yolla ödeyebileceğini bildirir. Yükümlülük, mal göstermek değil, durumu bildirmektir.
İkinci bir nokta: beyanın gerçeğe uygun olması gerekir. Mal varlığını gizlemek ya da olduğundan az göstermek, İcra ve İflas Kanunu’nda ayrıca yaptırıma bağlanmış bir davranıştır. Tereddüt ettiğiniz bir kalem varsa gizlemek yerine beyanda gösterip niteliğini açıklamak doğru yoldur.
Beyanda nelerin gösterilmesi gerekir?
- Kendinizde bulunan taşınır ve taşınmaz mallarınız ile bunların nerede olduğu,
- Üçüncü kişilerdeki alacak ve haklarınız (banka hesabı, kira alacağı, ortaklık payı, alınacak ödemeler),
- Araç, ticari işletme, hisse gibi kayda tabi varlıklar,
- Her türlü kazanç ve geliriniz: maaş, ücret, emekli aylığı, serbest çalışma geliri, kira geliri,
- Yaşayış tarzınıza göre geçim kaynağınız — geliriniz yoksa geçiminizin nasıl sağlandığı,
- Borcu ne şekilde ödeyebileceğinize ilişkin açıklama (taksit önerisi dâhil),
- Haczedilebilir malınız yoksa bunun açıkça yazılması.
Bir malın haczedilemez olduğunu düşünüyor olmanız, onu beyandan gizlemenizi haklı kılmaz. Haczedilmezlik ayrı bir konudur ve haciz aşamasında ileri sürülür; maaş ve ücretin tamamının haczedilemeyeceği, kıymetli şeyler dışında kalan ev eşyasının haciz dışı olduğu gibi kurallar bu aşamada değerlendirilir. Beyan aşamasında yapılması gereken, durumu eksiksiz bildirmektir.
Beyanda bulunduktan sonra malınızda veya gelirinizde artış olursa, bunu da icra dairesine bildirme yükümlülüğünüz vardır. Yeni bir iş, yeni bir araç ya da miras yoluyla gelen bir mal bu kapsamdadır.
Dilekçe örneği
Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; avukat yerine geçmez. Her dosyanın mal varlığı tablosu ve gelir durumu farklıdır; şablon somut duruma göre mutlaka değiştirilmelidir. Beyanın süresinde ve dosyanın bulunduğu icra dairesine verilmesi, metnin biçiminden daha belirleyicidir. Beyan gerçeğe uygun olmak zorundadır. Tereddüt hâlinde dilekçeyi vermeden önce hukuki değerlendirme alın.
İlçenize göre yetkili adliye
Aşağıdaki tablo İstanbul ilçelerinin başlıca adliyesini gösterir. Dilekçenin türüne göre görevli mahkeme değişir (aile / sulh / asliye / icra / sulh ceza vb.); yetkili yer kuralı için yukarıdaki gövdeye bakın. Adres/oda bilgisi için ilgili adliyenin kendi sitesinden teyit alın.
| İlçe | Başlıca adliye |
|---|---|
| Adalar | Adalar Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — aile, iş, tüketici ve ağır ceza) |
| Arnavutköy | Gaziosmanpaşa Adliyesi |
| Ataşehir | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Avcılar | Küçükçekmece Adliyesi |
| Bağcılar | Bakırköy Adliyesi |
| Bahçelievler | Bakırköy Adliyesi |
| Bakırköy | Bakırköy Adliyesi |
| Başakşehir | Küçükçekmece Adliyesi |
| Bayrampaşa | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Beşiktaş | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Beykoz | Beykoz Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza) |
| Beylikdüzü | Büyükçekmece Adliyesi |
| Beyoğlu | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Büyükçekmece | Büyükçekmece Adliyesi |
| Çatalca | Çatalca Adliyesi (bazı davalarda: Silivri Adliyesi — ağır ceza) |
| Çekmeköy | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Esenler | Bakırköy Adliyesi |
| Esenyurt | Büyükçekmece Adliyesi |
| Eyüpsultan | Gaziosmanpaşa Adliyesi |
| Fatih | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Gaziosmanpaşa | Gaziosmanpaşa Adliyesi |
| Güngören | Bakırköy Adliyesi |
| Kadıköy | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Kâğıthane | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Kartal | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Küçükçekmece | Küçükçekmece Adliyesi |
| Maltepe | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Pendik | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Sancaktepe | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Sarıyer | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Şile | Şile Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza) |
| Silivri | Silivri Adliyesi |
| Şişli | İstanbul Adliyesi (Çağlayan) |
| Sultanbeyli | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Sultangazi | Gaziosmanpaşa Adliyesi |
| Tuzla | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Ümraniye | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Üsküdar | İstanbul Anadolu Adliyesi |
| Zeytinburnu | Bakırköy Adliyesi |
[İCRA DAİRESİNİN ADI] İCRA MÜDÜRLÜĞÜ'NE
DOSYA NO : [DOSYA NO]
MAL BEYANINDA
BULUNAN (BORÇLU): [AD SOYAD]
T.C. KİMLİK NO : [T.C. KİMLİK NO]
ADRES : [ADRES]
ALACAKLI : [ALACAKLININ ADI SOYADI / UNVANI]
KONU : Mal beyanımın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
Yukarıda numarası yazılı dosyadan gönderilen ödeme emri tarafıma
[TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. Yasal süresi içinde
mal beyanımı aşağıdaki şekilde sunuyorum.
1) TAŞINMAZLARIM
[VARSA: taşınmazın bulunduğu il/ilçe, niteliği (daire, arsa,
işyeri) ve varsa hisse oranı yazılır.]
[YOKSA: "Adıma kayıtlı taşınmaz bulunmamaktadır." yazılır.]
2) TAŞINIR MALLARIM
[VARSA: araç (markası ve modeli), iş makinesi, ticari eşya,
değerli eşya gibi kalemler yazılır.]
[YOKSA: "Haczi kabil taşınır malım bulunmamaktadır." yazılır.]
3) ÜÇÜNCÜ KİŞİLERDEKİ ALACAK VE HAKLARIM
[VARSA: banka hesabı bulunan bankanın adı, kira alacağı,
şirket ortaklık payı, tahsil edilecek alacaklar yazılır.]
[YOKSA: "Üçüncü kişiler nezdinde alacağım bulunmamaktadır."]
4) GELİRİM VE GEÇİM KAYNAĞIM
[Örnek: "[İŞVEREN ADI] nezdinde ücretli olarak çalışmaktayım."
veya "Emekli aylığı almaktayım."
veya "Düzenli bir gelirim bulunmamakta, geçimimi
[GEÇİM KAYNAĞINI YAZINIZ] yoluyla sağlamaktayım."]
5) BORCU ÖDEME ŞEKLİM
[Örnek: "Borcumu aylık [TAKSİT TUTARI] tutarında taksitler
hâlinde ödemeyi talep ediyorum."
veya "Hâlihazırda borcu ödeyebilecek gelirim ve mal varlığım
bulunmamaktadır."]
MALI OLMAYAN BORÇLU İÇİN KISA BEYAN ÖRNEĞİ
(Yukarıdaki bölümler yerine kullanılabilir)
"Adıma kayıtlı taşınmaz, taşınır mal ve üçüncü kişiler nezdinde
alacağım bulunmamaktadır. Haczi kabil herhangi bir mal varlığım
yoktur. Geçimimi [GEÇİM KAYNAĞINI YAZINIZ] yoluyla sağlamaktayım.
Beyanım gerçeğe uygundur."
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda ayrıntısıyla açıkladığım mal beyanımın
kabulünü ve dosyaya kaydını talep ederim.
TARİH : [GÜN/AY/YIL]
MAL BEYANINDA BULUNAN (BORÇLU)
[AD SOYAD]
İmza
En sık yapılan hatalar
- “Malım yok, beyan da vermem” demek. Yükümlülük mal göstermek değil, durumu bildirmektir; malı olmayan da beyanda bulunmak zorundadır.
- İtiraz ile mal beyanını karıştırmak. Bunlar ayrı işlemlerdir. Borca itiraz ettiğiniz için takip durduysa beyan gerekmez; ancak takip yeniden yürümeye başlarsa yükümlülük geri gelir.
- Beyanı ödeme emrini gönderen tarafa değil, başka bir yere vermek. Beyan, dosyanın bulunduğu icra dairesine sunulur.
- Mal varlığını eksik veya gerçeğe aykırı göstermek. Bu davranış ayrıca yaptırıma bağlanmıştır ve alacaklının araştırmasıyla kolayca ortaya çıkar.
- Sonraki artışları bildirmemek. Beyandan sonra edinilen mal ve artan gelir de bildirilmelidir.
- Dilekçeye dosya numarasını yazmamak. Numarasız evrak doğru dosyaya işlenemez, süre içinde verilmiş sayılmayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Hiçbir malım yok, yine de beyan vermem gerekiyor mu?
Evet. Bu, sayfanın en önemli uyarısıdır. Malı olmayan kişi de yedi gün içinde icra dairesine başvurup haczi kabil mal varlığının bulunmadığını, geçimini nasıl sağladığını bildirmek zorundadır. “Malım yoktur” da bir mal beyanıdır.
2. Mal beyanında bulunmazsam gerçekten hapis var mı?
İcra ve İflas Kanunu m.76’ya göre alacaklının talebi üzerine icra mahkemesi hapisle tazyik kararı verebilir. Bu bir ceza mahkûmiyeti değildir; amacı beyanda bulunmaya zorlamaktır ve kanunda üst sınırı belirlenmiştir. Beyanda bulunulduğunda tazyik sona erer.
3. Beyanımı yazılı vermek zorunda mıyım?
Hayır. Beyan icra dairesine yazılı dilekçeyle sunulabileceği gibi, icra dairesinde tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir. Yazılı vermek, tarihi ve içeriği ispat bakımından daha güvenlidir; dilekçenizin bir örneğine kayıt aldırın.
4. Maaşımı ve evimdeki eşyayı da yazmalı mıyım?
Gelirinizi ve mal varlığınızı bildirmelisiniz. Bir malın haczedilip haczedilemeyeceği ayrı bir aşamanın konusudur; maaş ve ücretin tamamı haczedilemez; kıymetli şeyler (para, altın, antika, süs eşyası gibi) dışında kalan ev eşyası da haciz dışıdır. Bu kuralları beyandan kaçmak için değil, haciz aşamasında ileri sürmek üzere kullanın.
5. Borca itiraz ettim, mal beyanı da vermeli miyim?
İlamsız takipte süresinde itiraz edilirse takip durur ve duran takipte beyan yükümlülüğü işlemez. Ancak alacaklının başvurusuyla itirazınız kaldırılır veya iptal edilirse takip yürümeye devam eder ve mal beyanı yükümlülüğü yeniden doğar. Bu ihtimalde süre kararın tebliğinden itibaren işlediği için kararı aldığınız anda icra dosyasını kontrol edin.
İlgili sayfalar
Ödeme emrine itiraz edecekseniz borca itiraz dilekçesi ve icra takibine itiraz sayfalarına bakın. Takibin bütününü anlatan sayfa icra ve iflas hukuku, diğer örnekler dilekçe örnekleri sayfasındadır. Durumunuzun hangi başlığa girdiğinden emin değilseniz Durumunuza Göre Ne Yapmalısınız? sayfasını, görüşme talebi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.