Şikâyet Dilekçesi Örneği: Savcılığa Nasıl Başvurulur

Bir suçun mağduru olduğunuzu düşünüyorsanız, süreci başlatan işlem Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyettir. Şikâyet dilekçesi karmaşık bir hukuki metin olmak zorunda değildir; ancak iki noktada dikkat ister: süre ve delil. Bazı suçlarda şikâyet süreye bağlıdır ve süre geçtiğinde soruşturma yapılamaz; delillerin bir kısmı ise zamanla kaybolur. Bu sayfa şikâyetin nereye ve ne zaman yapılacağını, dilekçede nelerin bulunması gerektiğini ve delillerin nasıl gösterileceğini anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Nereye, ne zaman verilir?

Bilgi	Ayrıntı
Nereye	Cumhuriyet başsavcılığı. Kolluk (polis/jandarma) birimlerine yapılan ihbar ve şikâyet de başsavcılığa iletilir. Yurt dışındaysanız elçilik veya konsolosluğa başvurabilirsiniz.
Süre — şikâyete bağlı suçlar	Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay (TCK m.73)
Süre — şikâyete bağlı olmayan suçlar	Şikâyet süresi yoktur; ihbar her zaman yapılabilir. Sınırı belirleyen, suça özgü dava zamanaşımı süresidir.
Süre kaçarsa	Şikâyete bağlı suçlarda soruşturma ve kovuşturma yapılamaz; dosya bu nedenle kapanır
Biçim	Yazılı dilekçe ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü beyan
Harç veya ücret	Şikâyette bulunmak için dava harcı ödenmez

Altı aylık sürenin başlangıcı fiilin işlendiği gün değil, hem fiilin hem failin öğrenildiği gündür. Failin kim olduğunu sonradan öğrendiyseniz süre o tarihten işler. Bu süre, suça özgü dava zamanaşımı süresini aşamaz.

Şikâyete bağlı suçlar, ihbar ve süreler

Ceza hukukunda suçların soruşturulması bakımından ikili bir ayrım vardır. Şikâyete bağlı suçlarda soruşturma ancak mağdurun şikâyetiyle başlar ve altı aylık süre işler; hakaret, basit tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, güveni kötüye kullanma gibi suçlar örnek gösterilebilir. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturmaya başlar; bu suçlarda ihbar herhangi bir süreye bağlı değildir, herkes tarafından her zaman yapılabilir.

Bir suçun hangi gruba girdiğini her zaman kendiniz belirleyemeyebilirsiniz; aynı fiil, işleniş biçimine göre şikâyete bağlı olabilir de olmayabilir de. Bu belirsizlik nedeniyle pratik tavsiye şudur: süre işliyor varsayarak hareket edin ve olayı öğrendikten sonra beklemeyin.

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçmek, soruşturmayı veya kovuşturmayı sona erdirir. Birden fazla fail varsa, biri hakkındaki vazgeçme diğerlerine de etki eder. Vazgeçme kural olarak geri alınamaz; bu nedenle vazgeçme beyanı verilmeden önce sonuçları düşünülmelidir.

Bazı suçlarda dosya, dava açılmadan uzlaştırma yoluyla sonuçlanabilir (CMK m.253). Uzlaştırma teklifini reddetmek bir hak kaybı doğurmaz; dosya olağan akışında devam eder.

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ve itiraz

Savcılık soruşturma sonunda ya iddianame düzenleyip kamu davası açar ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. İkinci ihtimalde karar size tebliğ edilir. Bu karara karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde, kararın hangi noktada eksik olduğu ve toplanmayan hangi delilin toplanması gerektiği somut olarak yazılır; yalnızca “kararı kabul etmiyorum” demek yeterli olmaz.

Şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığı baştan anlaşılıyorsa savcılık, soruşturma yapılmasına yer olmadığına da karar verebilir. Bu karar da tebliğ edilir ve kanun yolu açıktır; kararın üzerindeki açıklamayı okuyun.

Dilekçede nelerin bulunması gerekir?

• Başvurulan Cumhuriyet başsavcılığının adı,
• Şikâyetçinin adı soyadı, kimlik bilgisi ve tebligata elverişli adresi — kararların size ulaşabilmesi için adres güncel olmalıdır,
• Şüphelinin kimliği: biliniyorsa adı soyadı ve bilinen adresi; bilinmiyorsa “tespit edilecek kişi/kişiler” ifadesi ve elinizdeki tanıtıcı bilgiler (telefon numarası, hesap adı, plaka gibi),
• Suç tarihi ve yeri, mümkünse saat aralığı,
• Olayın tarih sırasıyla, abartısız ve yorumsuz anlatımı,
• Deliller,
• Sonuç ve istem: soruşturma yapılması ve kamu davası açılması talebi,
• Tarih ve imza.

Fiile bir suç adı vermek zorunda değilsiniz; hukuki nitelendirmeyi savcılık yapar. Yanlış bir suç adı yazmaktan çekinip olayı anlatmaktan vazgeçmeyin.

Deliller nasıl gösterilir?

Şikâyet dilekçesinin gücü, delil bölümünden gelir. Elinizde bulunan belgeleri ekleyin; elinizde olmayan ama başka bir yerde bulunan kayıtlar için ise “celbini talep ederim” diyerek açıkça isteyin:

• Tanık. Adı soyadını ve ulaşılabilecek bilgisini bildirin; tanığın olayın hangi bölümünü gördüğünü kısaca yazın.
• Kamera kaydı. Kayıtların hangi işyerinde, hangi kurumda veya hangi güzergâhta bulunduğunu belirtip celbini isteyin. Bu kayıtlar belirli bir süre sonra kendiliğinden silinir; şikâyette gecikmenin en somut zararı buradadır.
• Telefon ve mesaj içerikleri. Ekran görüntülerini ekleyin, ayrıca cihazın veya kayıtların incelenmesini talep edin.
• Banka ve ödeme kayıtları. Dekontları ekleyin; hesap hareketlerinin ilgili bankadan celbini isteyin.
• Sağlık belgesi. Darp ve yaralanma iddiasında doktor raporu ekleyin; yoksa adli muayene talep edin.
• İnternet ve sosyal medya içeriği. Bağlantı adresini, tarihini ve içeriğini yazın; içerik silinebileceği için önceden tespit ettirmek yerinde olur.

Dilekçe örneği

Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; avukat yerine geçmez. Her olayın şüphelisi, delilleri ve hukuki niteliği farklıdır; şablon somut olaya göre mutlaka değiştirilmelidir. Dilekçenin süresinde ve doğru mercie verilmesi, metnin biçiminden daha belirleyicidir. Ayrıca şunu unutmayın: gerçeğe aykırı isnatta bulunmak başlı başına bir suçtur; dilekçede yalnızca bildiğiniz ve dayanağı olan olguları yazın. Tereddüt hâlinde, belgelerinizi görecek biriyle hukuki değerlendirme yapmadan dilekçe vermeyin.

[İL/İLÇE ADI] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ       : [AD SOYAD]
T.C. KİMLİK NO  : [T.C. KİMLİK NO]
ADRES           : [ADRES]
TELEFON         : [TELEFON]
VEKİLİ          : [VARSA VEKİLİN ADI SOYADI VE ADRESİ]

ŞÜPHELİ         : [AD SOYAD - BİLİNMİYORSA "Tespit edilecek kişi
                  veya kişiler" yazılır]
ADRESİ          : [BİLİNEN ADRES - BİLİNMİYORSA "Bilinmiyor"]
TANITICI BİLGİ  : [VARSA: telefon numarası, sosyal medya hesabı,
                  araç plakası, işyeri unvanı gibi bilgiler]

SUÇ TARİHİ      : [GÜN/AY/YIL - VARSA SAAT ARALIĞI]
SUÇ YERİ        : [OLAYIN GEÇTİĞİ YER]

ÖĞRENME TARİHİ  : [FİİLİ VE FAİLİ ÖĞRENDİĞİNİZ TARİH]

KONU            : Şikâyetimin sunulması ve şüpheli hakkında
                  soruşturma başlatılması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1) [OLAYI TARİH SIRASIYLA, SADE VE YORUMSUZ ANLATINIZ.
    Ne oldu, nerede oldu, kimler vardı, siz ne yaptınız.
    Duyum ve tahminleri ayrı yazınız; bildiğiniz ile
    duyduğunuzu karıştırmayınız.]

2) [OLAYIN SONUCUNU YAZINIZ: uğradığınız zarar, yaralanma,
    kaybınız, etkilenme biçiminiz.]

3) Fiili ve faili [ÖĞRENME TARİHİ] tarihinde öğrendim; yasal
   süresi içinde şikâyette bulunuyorum.

DELİLLER

1- [VARSA BELGE: sözleşme, dekont, fatura, rapor - ek yapılır]
2- Tanık: [TANIĞIN ADI SOYADI] - [TANIĞA ULAŞILACAK BİLGİ]
   (Tanığın olayın hangi bölümüne ilişkin bilgisi olduğu yazılır.)
3- [KAYIT SAHİBİ KURUM/İŞYERİ ADI] nezdindeki kamera
   kayıtlarının celbini talep ederim. (Kayıtlar belirli bir
   süre sonra silindiğinden ivedilikle istenmesini talep ederim.)
4- [BANKA ADI] nezdindeki hesap hareketlerinin celbini
   talep ederim.
5- Mesaj ve görüşme içeriklerine ilişkin ekran görüntüleri
   ektedir; kayıtların ayrıca incelenmesini talep ederim.
6- [VARSA DİĞER DELİLLER]
7- Her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM  : Yukarıda açıkladığım nedenlerle şüpheli
hakkında soruşturma başlatılmasını, delillerin toplanmasını ve
eylemi sabit görüldüğü takdirde hakkında kamu davası açılmasını
talep ederim.

TARİH           : [GÜN/AY/YIL]

ŞİKÂYETÇİ
[AD SOYAD]
İmza

EKLER
1- [BELGELERİN LİSTESİ]
2- [VARSA VEKÂLETNAME]

En sık yapılan hatalar

• Beklemek. Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık süre işler; ayrıca kamera kayıtları ve dijital veriler zamanla silinir. Gecikmenin bedeli çoğu zaman delil kaybıdır.
• Delil göstermeden yalnızca olayı anlatmak. Elde olmayan kayıtlar için “celbini talep ederim” denmezse o kayıt hiç istenmeyebilir.
• Tanığın kimliğini yazmamak. “Görenler vardı” ifadesi işe yaramaz; tanığın adı ve ulaşılabilecek bilgisi gerekir.
• Duyum ile bilgiyi karıştırmak. Kendi bildiğiniz ile başkasından duyduğunuzu ayırmadan yazmak, dilekçenin bütününü tartışmalı hâle getirir.
• Gerçeğe aykırı isnat. Bilerek asılsız suçlama, ayrı bir suç oluşturur.
• Adres bildirmemek veya adresi güncellememek. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar size tebliğ edilemezse itiraz süresini kullanamazsınız.
• Kararı alınca hiçbir şey yapmamak. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı on beş günlük itiraz süresi vardır ve kısadır.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Şikâyet için avukat tutmak zorunda mıyım?
Hayır. Şikâyet ve ihbar, kişinin kendisi tarafından yazılı dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir. Buna karşılık, delillerin doğru istenmesi ve süresinde itiraz edilmesi sonucu etkilediği için, dosyanın kapsamı genişse hukuki değerlendirme almak yerinde olur.

2. Olayın üzerinden bir yıl geçti, şikâyet edebilir miyim?
Suç şikâyete bağlı ise, fiili ve faili öğrenmenizden itibaren altı aylık süre geçtiği için şikâyet hakkı düşmüş olabilir. Suç şikâyete bağlı değilse ihbar her zaman mümkündür; bu ihtimalde sınırı suça özgü dava zamanaşımı belirler. Suçun hangi gruba girdiği çoğu zaman fiilin işleniş biçimine bağlıdır.

3. Şüphelinin kim olduğunu bilmiyorum, dilekçe verebilir miyim?
Evet. Şüpheli bölümüne “tespit edilecek kişi veya kişiler” yazıp elinizdeki tanıtıcı bilgileri (telefon numarası, hesap adı, plaka, işyeri unvanı) bildirebilirsiniz. Failin belirlenmesi soruşturmanın işidir.

4. Şikâyetimden vazgeçersem ne olur?
Suç şikâyete bağlıysa vazgeçme soruşturmayı veya kovuşturmayı sona erdirir ve kural olarak geri alınamaz; birden fazla fail varsa vazgeçme hepsine etki eder. Suç şikâyete bağlı değilse vazgeçmeniz süreci durdurmaz, dosya kendiliğinden yürür.

5. Savcılık takipsizlik verdi, ne yapabilirim?
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, tebliğinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. İtiraz dilekçesinde hangi delilin toplanmadığını ve kararın hangi noktada eksik olduğunu somut biçimde yazmanız gerekir.

İlgili sayfalar

Ceza yargılamasının işleyişi için ceza hukuku sayfasına, adliyedeki birimler ve dosya takibi için adliye rehberi sayfasına bakabilirsiniz. Bir kabahat nedeniyle verilen para cezasının yolu ayrıdır; onun için idari para cezasına itiraz dilekçesi sayfasına geçin. Diğer örnekler dilekçe örnekleri sayfasında, durumunuza göre yönlendirme Durumunuza Göre Ne Yapmalısınız? sayfasındadır. Görüşme talebi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.