Yıllık Ücretli İzin İstem Formu Örneği

Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu’nun işçiye tanıdığı kişiye bağlı bir haktır ve vazgeçilemez. Ancak iznin ne zaman ve hangi tarihler arasında kullanılacağı, işverenin işleyişi ve işçinin talebi göz önünde bulundurularak birlikte belirlenir. Bu belirlemenin yazılı bir kayda dayanması hem işçi hem işveren için sonradan çıkacak uyuşmazlıkları önler. İşte bunun için düzenlenen belge yıllık ücretli izin istem formudur. Bu sayfa, formun ne zaman ve nasıl doldurulacağını, izne hak kazanma koşullarını, izin süresini ve sık yapılan hataları anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Kim, ne zaman izin isteyebilir?

4857 sayılı İş Kanunu, iş yerinde işe başladığı günden itibaren bir yıllık deneme süresi de dahil olmak üzere çalışma süresini tamamlayan işçiye yıllık ücretli izin verileceğini düzenler. Bir yılını doldurmadan izin talep edilemez; ancak taraflar sözleşmeyle bir yıl dolmadan da izin verilebilmesini kararlaştırabilir. Süreklilik gösteren mevsimlik ya da kampanya işlerinde çalışanlar için yıllık izin hükümleri farklıdır ve bu işçiler yıllık ücretli izin talep edemez; kanun onları izin hükümleri dışında bırakmıştır.

İşçi, izin hakkını kazandıktan sonra tercih ettiği tarihleri işverene bildirir. İşveren, işin niteliğine göre bu tarihleri değiştirebilir; ancak tarafların anlaşmasıyla ve iş yerinin işleyişi göz önünde bulundurularak makul bir çözüm bulunması esastır. Talep yazılı bir formla iletildiğinde belirsizlik ortadan kalkar.

İzin süreleri

Kanun, işçinin hizmet süresine göre en az verilecek izin sürelerini kademeli olarak düzenlemiştir:

• Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) hizmet süresi olan işçiye en az on dört iş günü,
• Beş yıldan fazla, on beş yıldan az hizmet süresi olan işçiye en az yirmi iş günü,
• On beş yıl ve daha fazla hizmet süresi olan işçiye en az yirmi altı iş günü yıllık ücretli izin verilir.

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin süresi yirmi iş gününden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder iş günü artırılarak uygulanır. Bu süreler asgaridır; iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle daha fazla süre kararlaştırılabilir.

İzin, kural olarak bölünemez ve tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir. Uygulamada iznin ilk bölümünün asgari on gün, kalanının parça parça kullanıldığı sıkça görülür. İzin süresine denk gelen ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

İzin talebinin yapısı ve iş yeri kayıtları

İşveren, her işçi için yıllık izin kayıt belgesi (izin defteri veya elektronik kayıt) tutmakla yükümlüdür. İşçinin izin talep tarihi, kullandığı izin süresi, izin ücretinin ödenme tarihi bu kayıtlarda yer alır ve işçinin imzası alınır. Yıllık İzin Yönetmeliği de bu kaydın tutulmasını, talebin yazılı yapılmasını ve iznin başlangıç tarihinden en az bir ay önce işverene bildirilmesini düzenlemiştir. Sonradan çıkan tartışmalarda (kullanılan/kullanılmayan izin, izin ücreti, işten çıkışta ödenecek kullandırılmayan izin ücreti) bu kayıtlar en güçlü delildir. Kayıt tutulmayan iş yerlerinde işçi lehine varsayımlar işler.

Formda bulunması gerekenler

• İş yerinin unvanı ve adresi,
• İşçinin adı soyadı, T.C. kimlik numarası ve görevi,
• İşe giriş tarihi ve hesaplanan hizmet süresi,
• Hak edilen yıllık izin süresi ve varsa önceki dönemden devreden bakiye izin,
• Kullanılmak istenen iznin başlangıç ve bitiş tarihi,
• Kullanılacak izin gün sayısı (iş günü),
• İzin süresince ulaşılabilecek adres ve iletişim bilgisi,
• İşçinin talep tarihi ve imzası,
• İşveren/vekili değerlendirmesi (onay/ret/tarih değişikliği), tarih ve imza.

Sık yapılan hatalar

• İzni sözlü istemek. Sonradan “isteseydim verirdim” demek ile “istemedim” demek arasındaki fark yazılı forma dayanır. Sözlü talep uyuşmazlıkta ispatlanamaz.
• İzni on günden aşağı bölmek. Kanun bir kısım iznin en az on gün olmasını arar; kalanı isteğe bağlı bölümlere ayrılabilir. Küçük parçalara bölünmüş izin, iznin dinlendirici işlevini de yerine getirmez.
• İzin ücretini iznin başlamasından önce ödememek. Kanun, izin ücretinin peşin ya da avans olarak ödenmesini emreder; iş sözleşmesinin devamı süresince bu ücret ödenmediği takdirde işçinin haklarını korumak için yol açılır.
• “İzin kullanmadım, ücretini alırım” anlayışı. Yıllık izin çalışırken paraya çevrilemez; ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde kullandırılmayan izin sürelerine ilişkin ücret son ücret üzerinden ödenir. Bu hak zamanaşımına tabidir.
• İzin sırasında çalışmak. İşçinin yıllık ücretli izin sırasında ücret karşılığı başka bir işte çalıştığı anlaşılırsa, o dönemin izin ücreti işverence geri alınabilir.
• Kayıt tutmamak. Kayıt tutmayan iş yeri, işten çıkışta “bu işçi hiç izin kullanmadı” iddiasıyla karşılaşmaya açıktır; bu, işveren için ciddi bir mali risktir.

Form örneği

Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; iş yerinin kendi izin formu varsa o kullanılmalıdır. Elden ya da e-posta ile iletildiğinde teslim/tebliğ kaydı saklanmalıdır.

[İŞ YERİ ADI / UNVAN] İNSAN KAYNAKLARI BİRİMİ'NE

Konu    : Yıllık Ücretli İzin İstem Formu

İşçi Bilgileri
Ad Soyad         : [AD SOYAD]
T.C. Kimlik No   : [T.C. KİMLİK NO]
Görev / Ünvan    : [GÖREV]
Sicil No         : [VARSA]
İşe Giriş Tarihi : [İŞE GİRİŞ TARİHİ]
Hizmet Süresi    : [YIL AY GÜN]

İzin Bilgileri
Hak Edilen Yıl Sayısı            : [_____ yıl]
Bu Dönem Hak Edilen İzin (iş günü): [_____ iş günü]
Önceki Dönemden Devreden Bakiye  : [_____ iş günü] (varsa)
Kullanılmak İstenen Süre         : [_____ iş günü]
İznin Başlangıç Tarihi           : [GÜN/AY/YIL]
İznin Bitiş Tarihi               : [GÜN/AY/YIL]
İş Başı Tarihi                   : [GÜN/AY/YIL]

İzin Süresince Ulaşılabilecek Bilgiler
Adres            : [ADRES]
Telefon          : [TELEFON]

Talep

Yukarıda belirtilen tarihler arasında yıllık ücretli iznimi
kullanmak istiyorum. İzin ücretimin, iznin başlamasından önce
tarafıma ödenmesini talep ederim. Bu formun bir örneğinin
tarafıma imzalı olarak iade edilmesini rica ederim.

Tarih  : [GÜN/AY/YIL]
İşçi   : [AD SOYAD]
İmza   :

------------------------------------------------------------
İşveren / Vekili Değerlendirmesi
[ ] Talep edilen tarihlerde UYGUNDUR.
[ ] Talep edilen tarihler iş yerinin işleyişi gereği
    değiştirilmiştir. Önerilen tarihler: [_____ - _____].
[ ] Talep REDDEDİLMİŞTİR. Gerekçe: [_______________________].

Tarih  : [GÜN/AY/YIL]
Ad Soyad / Görev : [_______________________]
İmza / Kaşe :

Sıkça Sorulan Sorular

1. Bir yıl dolmadan izin kullanabilir miyim?
Kural olarak hayır; yıllık izin, iş yerinde bir yıllık çalışma süresini tamamlamış işçiye verilir. Ancak iş sözleşmesiyle daha kısa süreler kararlaştırılabilir. İş yeri uygulaması bu yönde ise talepte bulunulması mümkündür.

2. İşveren istediğim tarihte izin vermek zorunda mı?
Değildir. İşveren, iş yerinin işleyişini göz önünde bulundurarak makul bir başka tarih önerebilir. Ancak izni tamamen keyfi biçimde uzun süre vermemek, izin hakkının özüne aykırıdır ve işçinin haklarının işlemesine yol açabilir.

3. Kullanmadığım izinleri para olarak isteyebilir miyim?
Çalışırken hayır. Kullandırılmayan yıllık izinlerin ücreti, iş sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesinde son ücret üzerinden ödenir. Bu alacak zamanaşımına tabidir; sona erme tarihinden itibaren süresinde talep edilmelidir.

4. Yıllık izin en az kaç gün olabilir?
Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) hizmet süresi olan işçiye yılda en az on dört iş günüdür. Beş yıldan fazla-on beş yıldan az hizmette yirmi iş günü, on beş yıl ve üzeri hizmette yirmi altı iş günüdür. Yaşı on sekiz ve altında ya da elli ve üzerinde olanlarda alt sınır yirmi iş günüdür. Sözleşmeyle bu sürelerin üstüne çıkılabilir.

5. İzin süresi içinde hafta tatili ve resmî tatiller sayılır mı?
Hayır. İzin süresine denk gelen ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. İzin, bu günler eklenerek uzatılır.

İlgili sayfalar

İş hukukunun genel çerçevesi için iş hukuku sayfasına, yıllık iznin işten çıkışta ödenmesi için yıllık izin ücreti hesaplama sayfasına, işten çıkışta gündeme gelen diğer alacaklar için kıdem tazminatı hesaplama sayfasına bakabilirsiniz. Diğer örnekler dilekçe örnekleri sayfasındadır. Görüşme talebi için iletişim sayfasına geçebilirsiniz.