Bir suçtan mahkûm olan kişinin cezasının infazı tamamlansa da bu bilgi belirli bir süre adli sicilde, sonrasında da arşivde tutulur. Bu kayıt iş başvurularında, kamu görevine girişte, silah ruhsatı gibi işlemlerde talep edilen adli sicil kaydına yansır. 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu, kaydın hangi hâllerde ve ne zaman silineceğini düzenlemiştir. Silme başvurusu genellikle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yapılır; ret hâlinde idare mahkemesinde iptal davası yolu açıktır. Bu sayfa, silme koşullarını, süreleri, başvurunun yapılış biçimini ve sık yapılan hataları anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Adli sicil ile arşiv kaydı arasındaki fark

Adli sicil, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin tutulduğu ana kayıttır. 5352 sayılı Kanun’a göre adli sicildeki kayıt, cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanmasıyla silinerek arşiv kaydına alınır. Yani cezanız çekildikten sonra sicildeki kayıt sona ermez, biçim değiştirir; arşive geçer.

Arşiv kaydı, adli sicilden çıkarılmış ancak devam eden özel bir kayıttır. Standart adli sicil belgesinde görünmez; kişinin talebi hâlinde “arşiv kaydını da içeren” belge alındığında görünür. Kamu görevine giriş, silah ruhsatı, kimi meslek unvanları için arşiv kaydı da soruşturulur. Bu nedenle çoğu kez asıl istenen, arşiv kaydının silinmesidir.

Silme koşulları ve süreler

5352 sayılı Kanun’un m.9 hükmü, adli sicildeki bilgilerin ne zaman silinip arşive alınacağını; m.12 hükmü ise arşiv kaydının ne zaman tamamen silineceğini düzenler. Aşağıdaki tablo, bu iki maddenin belirlediği çerçeveyi göstermektedir:

DurumSonuçDayanak
Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanmasıAdli sicildeki kayıt silinerek arşiv kaydına alınır5352 m.9/1-a
Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikayetten vazgeçme veya etkin pişmanlıkSicil kaydı silinerek arşive alınır5352 m.9/1-b
Ceza zamanaşımının dolmasıSicil kaydı silinerek arşive alınır5352 m.9/1-c
Genel afSicil kaydı silinerek arşive alınır5352 m.9/1-d
Adli para cezası veya cezanın ertelenmesiAdli sicile alınmadan doğrudan arşive kaydedilir5352 m.9/3 son cümle
İlgilinin ölümüAdli sicil ve arşiv kayıtları tamamen silinir5352 m.9/2 · m.12/1-a
Anayasa m.76 ile TCK dışı kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyet — yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsaArşive alınma tarihinden itibaren 15 yıl geçmesiyle silinir5352 m.12/1-b/1
Aynı hüküm — yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmamışsaArşive alınma tarihinden itibaren 30 yıl geçmesiyle silinir5352 m.12/1-b/2
Diğer mahkûmiyetler (hak yoksunluğu doğurmayan)Arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl geçmesiyle silinir5352 m.12/1-c
Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılmasıTalep aranmaksızın adli sicil ve arşiv kayıtları tamamen silinir5352 m.12/2
Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucu beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesiÖnceki mahkûmiyete ilişkin kayıtlar tamamen silinir5352 m.12/3
Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbiriKayıt, tedbirin infazının tamamlanmasıyla tamamen silinir5352 m.12/4

Kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü olmayan işlemler (kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, beraat kararı, düşme kararı vb.) esasen adli sicile işlenmez; işlenmiş bir kayıt varsa ilgili merci tarafından düzeltilir. Ayrıca 5352 m.5, disiplin suçları, disiplin/tazyik hapsi ve idari para cezalarına ilişkin kararların adli sicile kaydedilmediğini belirtir.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi (5352 m.13/A)

Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi, 15 yıllık silme süresinden yararlanabilmenin ön koşulu yasaklanmış hakların geri verilmesi kararının alınmış olmasıdır. Bu karar için 5352 m.13/A şu koşulları arar: (a) cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık süre geçmiş olmalı, (b) kişi bu süre içinde yeni bir suç işlememiş ve hayatını iyi halli sürdürmüş olmalıdır. Talep, hükmü veren mahkemeye ya da hükümlünün ikametgâhının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye yapılır.

Nereye ve nasıl başvurulur?

Silme başvurusu, öncelikle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yapılır. Başvuru, ikamet edilen yerdeki Cumhuriyet başsavcılığı adli sicil biriminden ya da doğrudan Genel Müdürlüğe hitaben yazılan dilekçeyle iletilebilir; e-Devlet üzerinden de silme talebi oluşturmak mümkündür. Başvuruya güncel bir adli sicil ve arşiv kayıt örneği ile mahkûmiyetin infazına ilişkin belgeler (infaz kurumundan çıkış belgesi, denetim süresinin sona erdiğine dair yazı, adli para cezasının tahsili belgesi vb.) eklenir.

Talep reddedilirse, silme kararı bir idari işlem olduğundan, ret işleminin iptali için idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İptal davası için 2577 sayılı Kanun’un öngördüğü süreye (idari yargı için genel dava açma süresi) uyulması gerekir. Ret yazısı, dava süresini başlattığından tebliğ tarihinin not edilmesi önemlidir.

Dilekçede bulunması gerekenler

  • Başvurulan makam: Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü,
  • Başvuranın adı soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi,
  • Baba adı, doğum yeri ve tarihi (kayıt karşılaştırması için),
  • Silinmesi istenen adli sicil/arşiv kaydına konu mahkûmiyet kararının bilgileri (mahkeme adı, esas ve karar numarası, karar tarihi, kesinleşme tarihi),
  • Uygulanan kanun maddesi ve ceza türü/miktarı,
  • İnfazın tamamlandığı tarih ve dayanağı (infaz kurumu çıkış belgesi, denetimli serbestlik tamamlama yazısı, adli para cezasının ödendiğine dair makbuz),
  • Kayıt üzerinden geçen süre içinde yeni bir kasıtlı suçtan mahkûmiyet bulunmadığına dair beyan (güncel adli sicil ve arşiv kaydı örneği ekle),
  • Talep: adli sicil kaydının silinmesi ve/veya arşiv kaydının silinmesi,
  • Tarih ve imza.

Sık yapılan hatalar

  • “Cezamı çektim, sicilim silinmeli” sanmak. İnfazın tamamlanmasıyla adli sicil kaydı arşive geçer, tümden silinmez. Arşiv kaydının silinmesi için ayrıca süre şartı ve koşullar gerekir.
  • Belge eklemeden başvurmak. Genel Müdürlük, infazın tamamlandığını gösteren belge olmadan çoğu talebi eksik bulur. İnfaz kurumu, denetimli serbestlik ve tahsilat belgeleri hazır olmalıdır.
  • Silme süresi dolmadan başvurmak. Süre dolmadan yapılan talep reddedilir; süre kanunda ve mahkûmiyetin türünde arandığı için baştan doğru hesaplanmalıdır.
  • Bekleme süresinde yeni suç işlemek. Bekleme süresinde işlenen yeni bir kasıtlı suçtan mahkûm olmak silme talebini geciktirir; süreler yeniden hesaplanır.
  • Ret yazısına karşı dava süresini kaçırmak. Ret yazısı tebliğ edildiğinde idari yargı için öngörülen süre işlemeye başlar; süre kaçırılırsa aynı gerekçelerle yeniden talep yapılsa da idari işlem kesinleşmiş olarak kalır.
  • “Beraat ettim, kaydım var” durumunda başvuruyu geciktirmek. Beraat, düşme, kovuşturmaya yer olmadığı kararı kural olarak adli sicile yansımaz; yansımışsa hemen düzeltme istenmelidir.

Dilekçe örneği

Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; avukat yerine geçmez. Silme sürelerinin doğru hesabı, mahkûmiyetinizin kanun maddesine ve cezanıza göre yapılır; dilekçe verilmeden önce belgelerin gözden geçirilmesi güvenlidir.

Boş dilekçeyi indirin. Antetli sürüm, köşeli parantezli alanlar doldurulup imzalanır (Word, .docx)..docx indir

İlçenize göre yetkili adliye

Aşağıdaki tablo İstanbul ilçelerinin başlıca adliyesini gösterir. Dilekçenin türüne göre görevli mahkeme değişir (aile / sulh / asliye / icra / sulh ceza vb.); yetkili yer kuralı için yukarıdaki gövdeye bakın. Adres/oda bilgisi için ilgili adliyenin kendi sitesinden teyit alın.

İlçeBaşlıca adliye
AdalarAdalar Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — aile, iş, tüketici ve ağır ceza)
ArnavutköyGaziosmanpaşa Adliyesi
Ataşehirİstanbul Anadolu Adliyesi
AvcılarKüçükçekmece Adliyesi
BağcılarBakırköy Adliyesi
BahçelievlerBakırköy Adliyesi
BakırköyBakırköy Adliyesi
BaşakşehirKüçükçekmece Adliyesi
Bayrampaşaİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Beşiktaşİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
BeykozBeykoz Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza)
BeylikdüzüBüyükçekmece Adliyesi
Beyoğluİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
BüyükçekmeceBüyükçekmece Adliyesi
ÇatalcaÇatalca Adliyesi (bazı davalarda: Silivri Adliyesi — ağır ceza)
Çekmeköyİstanbul Anadolu Adliyesi
EsenlerBakırköy Adliyesi
EsenyurtBüyükçekmece Adliyesi
EyüpsultanGaziosmanpaşa Adliyesi
Fatihİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
GaziosmanpaşaGaziosmanpaşa Adliyesi
GüngörenBakırköy Adliyesi
Kadıköyİstanbul Anadolu Adliyesi
Kâğıthaneİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Kartalİstanbul Anadolu Adliyesi
KüçükçekmeceKüçükçekmece Adliyesi
Maltepeİstanbul Anadolu Adliyesi
Pendikİstanbul Anadolu Adliyesi
Sancaktepeİstanbul Anadolu Adliyesi
Sarıyerİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
ŞileŞile Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza)
SilivriSilivri Adliyesi
Şişliİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Sultanbeyliİstanbul Anadolu Adliyesi
SultangaziGaziosmanpaşa Adliyesi
Tuzlaİstanbul Anadolu Adliyesi
Ümraniyeİstanbul Anadolu Adliyesi
Üsküdarİstanbul Anadolu Adliyesi
ZeytinburnuBakırköy Adliyesi
ADLÎ SİCİL VE İSTATİSTİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE
                                 (Ankara)

VEYA
[İKAMET EDİLEN YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI
ADLÎ SİCİL BİRİMİ ARACILIĞIYLA

BAŞVURAN
Ad Soyad         : [AD SOYAD]
T.C. Kimlik No   : [T.C. KİMLİK NO]
Baba Adı         : [BABA ADI]
Doğum Yeri/Tarihi: [DOĞUM YERİ] / [DOĞUM TARİHİ]
Adres            : [ADRES]

KONU             : Aşağıda bilgileri yazılı mahkûmiyet
                   hükmüne ilişkin ADLÎ SİCİL / ARŞİV
                   KAYDIMIN SİLİNMESİ talebidir.

AÇIKLAMALAR

1) MAHKÛMİYET BİLGİLERİ
   Mahkeme        : [MAHKEMENİN ADI]
   Esas No        : [ESAS NO]
   Karar No       : [KARAR NO]
   Karar Tarihi   : [KARAR TARİHİ]
   Kesinleşme     : [KESİNLEŞME TARİHİ]
   Uygulanan Madde: [KANUN MADDESİ]
   Ceza           : [_____ ay/yıl hapis / adlî para cezası]

2) İnfaza ilişkin süreç aşağıdaki gibi tamamlanmıştır:
   [İnfaz kurumundan çıkış / denetimli serbestlik tamamlama /
    adlî para cezasının ödenmesi - tarih ve belge no yazınız.]

3) İnfazın tamamlanmasından bu yana geçen süre içinde
   herhangi bir kasıtlı suçtan mahkûm olmadım. Güncel adlî
   sicil ve arşiv kayıt örneği ektedir.

4) 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu'nun adlî sicil ve arşiv
   kaydının silinmesine ilişkin hükümleri uyarınca
   koşullarımın oluştuğunu belirterek kaydımın silinmesini
   talep ediyorum.

DELİLLER         : Adlî sicil ve arşiv kayıt örneği,
                   mahkûmiyet kararı örneği, infaz kurumu
                   çıkış belgesi / denetimli serbestlik yazısı /
                   adlî para cezasının ödendiğine dair belge.

SONUÇ VE İSTEM   :
   1- Adlî sicil kaydımın silinmesine,
   2- Koşulları oluşmuş ise arşiv kaydımın da silinmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

TARİH            : [GÜN/AY/YIL]

BAŞVURAN
[AD SOYAD]
İmza

EKLER
1- Nüfus cüzdanı fotokopisi
2- Güncel adlî sicil ve arşiv kayıt örneği
3- Mahkûmiyet kararı örneği
4- İnfaz kurumu çıkış / denetim tamamlama yazısı
5- Adlî para cezası ödeme makbuzu (varsa)

Sıkça Sorulan Sorular

1. Cezamı bitirdim, adli sicil kaydım hemen silinir mi?
Adli sicildeki kayıt, cezanın infazının tamamlanmasıyla silinerek arşive alınır. Yani “standart” adli sicil belgesinde artık görünmez; ancak arşiv kaydını gösteren belgede yer alır. Arşiv kaydının silinmesi için kanunda öngörülen süre ve koşullar gerekir.

2. Beraat ettiğim dosya için başvurmam gerekir mi?
Beraat, düşme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararları kural olarak adli sicile işlenmez. Kaydınızda böyle bir bilgi görünürse, düzeltilmesi için Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvurulur.

3. E-Devlet üzerinden silme başvurusu yapabilir miyim?
E-Devlet üzerinden Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün ilgili hizmet başlığında adli sicil silme başvurusu oluşturulabilir. Başvurunun ekleri (infaz belgeleri) yüklenebilir veya birime ayrıca iletilebilir.

4. Talebim reddedildi, ne yapabilirim?
Ret yazısına karşı idari yargıda (idare mahkemesinde) iptal davası açabilirsiniz. Süre, ret yazısının size tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Süreyi kaçırmamak için ret yazısının tebliğ tarihini not etmek önemlidir.

5. Kayıt silinince işverenim eski mahkûmiyeti öğrenebilir mi?
Silme işleminden sonra standart adli sicil belgesinde kayıt görünmez. Ancak arşiv kaydına erişim yetkisi bulunan kurumlar (kamu görevine giriş, silah ruhsatı gibi belirli hâllerde) arşiv kaydı henüz silinmemişse bilgiye ulaşabilir. Özel sektör işverenleri kural olarak arşiv kaydına doğrudan erişemez.

İlgili sayfalar

Ceza soruşturmasının erken evresinde başvurulan yollar için şikâyet dilekçesi ve adli sicil nedir yazımıza; benzer başvuru örnekleri için dilekçe örnekleri sayfasına bakabilirsiniz. Görüşme talebi için iletişim sayfasına geçebilirsiniz.