Bahçelievler'de Boşanma: Bakırköy Aile Mahkemesi, Nafaka, Velayet

Bahçelievler, İstanbul'un Avrupa Yakası'nın yoğun konut ilçelerinden biridir. Yıldız, Fevzi Çakmak, Hürriyet gibi orta gelirli ailelerin yoğun yaşadığı merkez konut mahalleleri ile Soğanlı, Kocasinan gibi daha popüler çevre mahalleleri birbirinden farklı bir yapı sergiler. Bahçelievler'de yaşayan bir eşin boşanma davası Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür; Bakırköy'ün yargı çevresi Bahçelievler'i kapsar. Bu yazı Bahçelievler'de yaşayan çiftler için boşanma davasının yetki ve görev kurallarını, nafaka-velayet-mal rejimini ele alır.

Bahçelievler'in yargı çevresi

1 — Bakırköy Adliyesi yetkilidir. Bahçelievler'in kendisinde adliye bulunmaz; aile hukuku dahil tüm genel davalar Bakırköy Adliyesi'nde görülür. Bakırköy'ün yargı çevresi Bakırköy, Bahçelievler, Bağcılar, Esenler, Güngören, Zeytinburnu'nu kapsar. Bahçelievler'den Bakırköy Adliyesi'ne metro, metrobüs veya E-5 ile ulaşım kolaydır.

2 — Görev: aile mahkemesi. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi boşanma, nafaka, velayet ve mal rejimi davalarını aile mahkemesinin görev alanına verir. Bakırköy'de birden çok aile mahkemesi faaliyette olduğundan Bahçelievler'den gelen dosya tevzi ile aile mahkemelerinden birine düşer.

3 — Yetki: TMK m.168. Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesi boşanma davasında yetkili mahkemeyi iki alternatife bağlar: eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi. Bahçelievler'de yaşayan bir eş davasını Bakırköy'de açabilir; eşi Küçükçekmece'de yaşıyorsa Küçükçekmece Adliyesi de yetkilidir (farklı yargı çevresi).

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma

4 — Anlaşmalı boşanmanın şartları. TMK m.166/3 iki temel şart öngörür: evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin boşanmanın her hususunda anlaşmış olması (velayet, nafaka, mal paylaşımı, kişisel ilişki). Anlaşmalı boşanmada her iki eşin de duruşmada bizzat hazır bulunması zorunludur; vekille temsil yetersizdir (Yargıtay HGK 2017/2-1891 esas, 2018/1577 karar). Protokol çocuğun yararına aykırı bulunursa mahkeme kararı onaylamaz.

5 — Çekişmeli boşanma sebepleri. TMK m.161-166 arasında özel sebepler (zina, hayata kast-pek kötü muamele, suç işleme-haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) ve genel sebep (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) sayılır. İspat yükü davacıdadır; tanık, mesaj kayıtları, kamera görüntüleri delil olabilir. Haberleşmenin gizliliği (TCK m.132) ve özel hayatın gizliliği (TCK m.134) ihlal eden deliller reddedilir.

6 — 6284 sayılı Kanun ve tedbir kararı. Şiddet, tehdit veya hakaret durumunda 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında koruyucu-önleyici tedbir talep edilebilir. Mahkeme veya mülki amir (en yakın karakol) kararı en geç 24 saat içinde verir. Bahçelievler sakinleri Bahçelievler İlçe Emniyet Müdürlüğü'nden veya doğrudan Bakırköy Aile Mahkemesi'nden talep edebilir.

Nafaka, velayet ve mal rejimi

7 — Tedbir ve yoksulluk nafakası. Dava süresince eş veya çocuk için tedbir nafakası (TMK m.169) hükmedilir. Eş yoksulluğa düşecekse boşanma kararıyla birlikte yoksulluk nafakası (TMK m.175). ⚠️ Anayasa Mahkemesi E:2025/156, K:2026/131 kararı ile TMK m.175/1'deki "süresiz olarak" ibaresi iptal edildi; iptalin yürürlüğü 30/6/2027. O tarihe kadar mevcut uygulama devam eder. Çocuk için iştirak nafakası (TMK m.182, 328).

8 — Velayet ve çocuğun idrak çağı. TMK m.182 velayeti anne veya babaya verilme imkânı tanır; mahkeme çocuğun üstün yararını gözetir. 2017'den beri Yargıtay HGK içtihatlarıyla ortak velayet kararları da verilmeye başlandı. Çocuğun idrak çağına ulaşması halinde (genellikle 8 yaş üstü) mahkeme çocuğun görüşünü mutlaka alır. Bahçelievler'in orta ölçekli iş yaşamında ebeveynlerin iş yoğunluğu velayet değerlendirmesinde dikkate alınır.

9 — Edinilmiş mallara katılma rejimi. TMK m.202-241 arasında düzenlenen edinilmiş mallara katılma rejimi 01.01.2002 sonrasındaki evlilikler için yasal rejimdir. 4722 sayılı Kanun m.10 uyarınca 2002 öncesi evlilikler de 01.01.2002'den itibaren bu rejime tabidir (eşler bir yıl içinde seçim yapmamışsa). Boşanma anında diğer eşin edindiği malların yarısına katılma alacağı doğar.

Bahçelievler'de özel durumlar

10 — Kocasinan ve Soğanlı: eski aile apartmanları. Bahçelievler'in Kocasinan ve Soğanlı mahallelerinde onlarca yıldır aynı aileye ait apartman daireleri bulunur. Boşanma davasında mal rejimi tasfiyesinde bu tür taşınmazların edinme tarihi ve kaynağı belirleyicidir. Evlenmeden önce getirilen veya miras-bağış yoluyla edinilen taşınmaz kişisel maldır (TMK m.220).

11 — İş yoğunluğu ve çocuğun ebeveynle vakit geçirmesi. Bahçelievler'in İstanbul merkezine yakın olması nedeniyle çalışan ebeveynler yoğun iş saatlerinde ortalama çalışan nüfusa göre daha fazla yoğunluk yaşayabilir. Velayet davasında ebeveynin çocukla fiili geçen vaktinin kalitesi değerlendirmede önemlidir; sosyal inceleme raporu bu konuyu araştırır.

Sık sorulan sorular

1. Bahçelievler'de boşanma davamı nerede açacağım?
Bakırköy Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde. Bahçelievler, Bakırköy Adliyesi'nin yargı çevresindedir.

2. Eşim Küçükçekmece'de ben Bahçelievler'de yaşıyorum; dava nerede açılır?
TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri yeterlidir. Davayı siz Bakırköy'de, eşiniz Küçükçekmece'de açabilir — ikisi de yetkili. Davacının seçim hakkı var.

3. Anlaşmalı boşanma kaç duruşmada biter?
Genellikle tek celsede sonuçlanır. Her iki eş de bizzat hazır olmak zorundadır (TMK m.166/3; Yargıtay HGK 2017/2-1891 esas); protokol çocuk üstün yararına aykırı değilse mahkeme kararı aynı duruşmada açıklar.

4. 1998'de evlendim; eski mal rejimi mi uygulanır?
Hayır. 4722 m.10 uyarınca 2002 öncesi evlilikler de 1/1/2002'den itibaren edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir (eşler bir yıl içinde farklı rejim seçmemişse).

5. Çocuğumun fikri sorulacak mı?
Çocuğun idrak çağına ulaşması halinde (genellikle 8 yaş üstü) mahkeme çocuğun görüşünü mutlaka alır (TMK m.182; BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m.12). Çocuk ebeveynler bulunmadan uzman eşliğinde dinlenir.

Bu yazı Bahçelievler'de boşanma davası ile ilgilenen kişiler için bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. İlgili kanun maddeleri mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmiştir.