Duruşma günü hastalık, iş yoğunluğu, seyahat, çakışan başka bir duruşma ya da başka bir engel nedeniyle mahkemeye gidememek uygulamada sıkça yaşanır. Bu durumda yapılması gereken, duruşmayı sessizce kaçırmak değil, mazeret dilekçesi vererek yokluğun sebebini belgeleriyle mahkemeye bildirmektir. Mazeretin kabul edilip edilmemesi mahkemenin takdirindedir; ancak zamanında ve belgeli bir mazeretin kabul edilme ihtimali çok yüksektir. Bu sayfa, dilekçenin ne zaman ve nereye verileceğini, hangi belgelerin ekleneceğini ve mazeret kabul edilmezse ne olduğunu anlatır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Mazeret ne zaman ve kim tarafından verilir?

Mazeret dilekçesi, duruşmaya katılamayacak olan taraf ya da vekili tarafından verilir. Kural olarak dilekçenin duruşma gününden önce ve mahkeme başkanının ya da hâkimin dosyayı görebileceği kadar erken bir zamanda mahkemeye ulaşması beklenir. Mazeretin duruşmadan sonra bildirilmesi kural olarak sonuç doğurmaz; zira mahkeme duruşma sırasında mazeret bilgisine sahip değildir, gıyapta yapılan işlemler geçerlidir.

Aynı gün içinde başka bir mahkemede duruşması bulunan avukatın veya taraf vekilinin bu durumu bildirmesi tipik bir mazeret örneğidir. Bu hâlde çakışan diğer duruşmanın tebligatı, davetiyesi veya UYAP çıktısı dilekçeye eklenir. Hastalık durumunda ise heyet raporu ya da sağlık kuruluşundan alınmış istirahat raporu aranır; eczaneden alınan basit belgeler mazeret için yeterli görülmez.

Dilekçe nereye ve nasıl verilir?

Mazeret dilekçesi, davanın görüldüğü mahkemenin kalemine verilir. Farklı bir yerde bulunan taraf, bulunduğu yerdeki nöbetçi mahkemeye başvurup dilekçenin muhabere yoluyla ilgili mahkemeye gönderilmesini isteyebilir. UYAP üzerinden avukat portalıyla da dilekçe sunulabilir. Ayrıca duruşma masraflarını ilerideki celse için karşılamak üzere yatırılması istenen tebligat gideri gibi tutarlar varsa bunlar dilekçeye eklenerek yatırılmalıdır. Aksi hâlde mazeret kabul edilse bile taraf sonraki celse için tebligat masrafı gerekçesiyle yeniden aynı sorunla karşılaşabilir.

Mazeret kabul edilmezse ne olur?

Duruşmaya taraflardan biri katılmaz ve mazereti de kabul edilmezse dava, o tarafın yokluğunda görülmeye devam eder. Hukuk yargılamasında en ağır sonuç dosyanın işlemden kaldırılmasıdır: iki taraf da usulüne uygun çağrıldığı hâlde duruşmaya gelmezse ya da gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse, dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

Yalnızca davacının gelmemesi ve davalının davayı takip etmek istemediğini bildirmesi hâlinde de aynı sonuç doğar. Buna karşılık davalı gelmemişse ve davacı davayı takip etmek istiyorsa yargılama davalının yokluğunda sürdürülür; davalının bundan sonra sunacağı deliller çok sınırlı hâlde kabul edilebilir. Bu nedenle mazeretin zamanında ve belgeli sunulması hem taraf hem de avukat için hayati önemdedir.

Dilekçede bulunması gerekenler

  • Mahkemenin adı, dosya esas numarası ve tarafların adları,
  • Mazeret bildirenin (taraf/vekil) adı ve adresi,
  • Duruşma günü ve saati,
  • Mazeretin sebebinin somut anlatımı (hastalık, aynı gün çakışan başka duruşma, zorunlu seyahat, ölüm, kaza vb.),
  • Mazereti ispata elverişli belge ekleri (heyet raporu, istirahat raporu, çakışan duruşma davetiyesi/UYAP çıktısı, seyahat belgesi, ölüm belgesi),
  • Yeni duruşma günü verilmesi talebi,
  • Varsa masrafın karşılanacağına ilişkin beyan,
  • Tarih ve imza.

Sık yapılan hatalar

  • Mazereti duruşmadan sonra bildirmek. Mahkeme duruşma sırasında mazereti bilmezse gıyapta karar verilir; sonradan gelen dilekçe geçmişi düzeltmez. Sonraki celseler için de aynı sorun yaşanırsa dosya işlemden kalkabilir.
  • Belgeli dayanak koymamak. Yalnızca “rahatsızım” ya da “başka duruşmam var” demek yetmez. Sağlık raporu, çakışan duruşmanın davetiyesi, seyahat belgesi mutlaka eklenmelidir.
  • Eczane belgesiyle mazeret bildirmek. Uygulamada mazeretin kabul edilmesi için hastane heyet raporu ya da hekim tarafından düzenlenmiş istirahat raporu aranır.
  • Yeni duruşma günü istememek. Dilekçe yalnızca “gelemeyeceğim” bildirimi değildir; ayrıca yeni bir gün verilmesi açıkça istenmelidir.
  • Masrafı yatırmamak. Bir sonraki duruşmanın tebligat masrafı istenmişse dilekçeyle birlikte yatırılması, yeni günün tebliğe elverişli hâle gelmesini sağlar.
  • Aynı davada üst üste mazeret vermek. Peş peşe mazeretler mahkeme tarafından kötüniyetli bulunabilir ve sonrakiler reddedilir. Gerçekten zorunlu durumda dahi belgelendirme titizliği artar.

Dilekçe örneği

Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; avukat yerine geçmez. Mazeretinize uygun bölümü doldurun ve varsa belgeleri mutlaka ekleyin.

Boş dilekçeyi indirin. Antetli sürüm, köşeli parantezli alanlar doldurulup imzalanır (Word, .docx)..docx indir

İlçenize göre yetkili adliye

Aşağıdaki tablo İstanbul ilçelerinin başlıca adliyesini gösterir. Dilekçenin türüne göre görevli mahkeme değişir (aile / sulh / asliye / icra / sulh ceza vb.); yetkili yer kuralı için yukarıdaki gövdeye bakın. Adres/oda bilgisi için ilgili adliyenin kendi sitesinden teyit alın.

İlçeBaşlıca adliye
AdalarAdalar Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — aile, iş, tüketici ve ağır ceza)
ArnavutköyGaziosmanpaşa Adliyesi
Ataşehirİstanbul Anadolu Adliyesi
AvcılarKüçükçekmece Adliyesi
BağcılarBakırköy Adliyesi
BahçelievlerBakırköy Adliyesi
BakırköyBakırköy Adliyesi
BaşakşehirKüçükçekmece Adliyesi
Bayrampaşaİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Beşiktaşİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
BeykozBeykoz Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza)
BeylikdüzüBüyükçekmece Adliyesi
Beyoğluİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
BüyükçekmeceBüyükçekmece Adliyesi
ÇatalcaÇatalca Adliyesi (bazı davalarda: Silivri Adliyesi — ağır ceza)
Çekmeköyİstanbul Anadolu Adliyesi
EsenlerBakırköy Adliyesi
EsenyurtBüyükçekmece Adliyesi
EyüpsultanGaziosmanpaşa Adliyesi
Fatihİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
GaziosmanpaşaGaziosmanpaşa Adliyesi
GüngörenBakırköy Adliyesi
Kadıköyİstanbul Anadolu Adliyesi
Kâğıthaneİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Kartalİstanbul Anadolu Adliyesi
KüçükçekmeceKüçükçekmece Adliyesi
Maltepeİstanbul Anadolu Adliyesi
Pendikİstanbul Anadolu Adliyesi
Sancaktepeİstanbul Anadolu Adliyesi
Sarıyerİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
ŞileŞile Adliyesi (bazı davalarda: İstanbul Anadolu Adliyesi — ağır ceza)
SilivriSilivri Adliyesi
Şişliİstanbul Adliyesi (Çağlayan)
Sultanbeyliİstanbul Anadolu Adliyesi
SultangaziGaziosmanpaşa Adliyesi
Tuzlaİstanbul Anadolu Adliyesi
Ümraniyeİstanbul Anadolu Adliyesi
Üsküdarİstanbul Anadolu Adliyesi
ZeytinburnuBakırköy Adliyesi
[MAHKEMENİN ADI]'NE

DOSYA NO        : [ESAS NO]

MAZERET
BİLDİREN
(DAVACI/DAVALI) : [AD SOYAD]
T.C. KİMLİK NO  : [T.C. KİMLİK NO]
ADRES           : [ADRES]
VEKİLİ          : [VARSA VEKİLİN ADI SOYADI VE ADRESİ]

KARŞI TARAF     : [KARŞI TARAFIN ADI SOYADI]

KONU            : [DURUŞMA TARİHİ] tarihli duruşmaya
                  katılamayacak olmam nedeniyle MAZERETİMİN
                  KABULÜ ile yeni duruşma günü verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1) Yukarıda esas numarası yazılı davada [DURUŞMA TARİHİ] tarihinde
   saat [DURUŞMA SAATİ] için duruşma günü verilmiştir.

2) MAZERET SEBEBİ
   [Sebebi somut olarak anlatınız. Örnek seçenekler:
    - Aynı gün ve saatte [MAHKEMENİN ADI] [ESAS NO] sayılı dosyada
      duruşmam bulunmaktadır. Çakışan duruşmanın davetiyesi
      ektedir.
    - [TARİH] tarihli heyet raporu ile [SÜRE] iş göremez
      bildirildim; rapor ektedir.
    - [Yakınımın] hastalığı/vefatı nedeniyle şehir dışında olmak
      zorundayım; belgeler ektedir.]

3) Yukarıdaki sebep tarafımdan öngörülebilir bir durum olmayıp,
   ilk fırsatta işbu dilekçeyi sunmaktayım. Bir sonraki duruşma
   için gerekli tebligat masrafını yatırmaya hazırım.

DELİLLER        : [Heyet/istirahat raporu, çakışan duruşma
                  davetiyesi/UYAP çıktısı, seyahat belgesi vb.]

SONUÇ VE İSTEM  : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
   1- Mazeretimin KABULÜNE,
   2- YENİ DURUŞMA GÜNÜ verilmesine,
   3- Yeni duruşma gününün tarafıma tebliğine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

TARİH           : [GÜN/AY/YIL]

MAZERET BİLDİREN
[AD SOYAD]
İmza

EKLER
1- [Heyet/istirahat raporu]
2- [Çakışan duruşma davetiyesi/UYAP çıktısı]
3- [Diğer belgeler]
4- [Varsa vekâletname]

Sıkça Sorulan Sorular

1. Mazeret dilekçesini duruşma günü verirsem kabul edilir mi?
Dilekçenin duruşma başlamadan önce hâkimin dosyayı incelerken görebileceği kadar erken ulaşması gerekir. Uygulamada duruşma günü sabahı verilen dilekçe çoğu kez hâkimin önüne geç ulaşır ve mazeret bilinmeden karar verilebilir. Mümkün olan en erken zamanda verilmesi güvenlidir.

2. Rahatsızlığım için eczaneden aldığım belge yeter mi?
Yetmez. Mazeret için hastane veya aile sağlığı merkezinden alınmış hekim raporu ya da heyet raporu aranır. İş göremezlik/istirahat kaydı raporun üzerinde açıkça yer almalıdır.

3. Aynı gün başka bir duruşmam olduğunu söylemem yeterli mi?
Yeterli değildir; çakışmayı ispatlayan belge (diğer duruşmanın davetiyesi ya da UYAP çıktısı) dilekçeye eklenmelidir. Ayrıca duruşmaların saati ve mahkemeleri gösterilerek çakışmanın kaçınılmazlığı anlatılmalıdır.

4. Mazeretim kabul edilmezse ne olur?
Duruşmaya gelmemiş sayılırsınız ve davanız yokluğunuzda görülmeye devam eder. Karşı taraf gelmiş ve davayı takip etmek istiyorsa yargılama sürer; her iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır ve üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır.

5. Duruşmaya gelemem ama tanığım var; ne olur?
Mazeret dilekçesinde tanığın hazır olduğunu ve dinlenilmesini talep ettiğinizi belirtebilirsiniz. Mahkeme takdirine göre tanığı o celse dinleyip yargılamayı sürdürebilir ya da esasa ilişkin işlemleri erteleyebilir. Bu ihtimal, hazırlıklı bir mazeret dilekçesiyle yönetilir.

İlgili sayfalar

Duruşma sürecinin genel çerçevesi için dava nasıl açılır sayfasına, hâkimin taraflılığından kuşku duyulan durumlar için hâkimin reddi dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. Diğer örnekler dilekçe örnekleri sayfasındadır. Görüşme talebi için iletişim sayfasına geçebilirsiniz.