Pendik Trafik Kazası: E-5, TEM ve Sabiha Gökçen Çevresi

Pendik, İstanbul Anadolu Yakası'nda hem E-5 (D-100) hem TEM otoyolunun geçtiği, ayrıca Sabiha Gökçen Havalimanı'na ev sahipliği yapan yoğun bir trafik noktasıdır. Bu üç ana damar, Pendik'i İstanbul'un en çok trafik kazası görülen ilçelerinden biri yapar. Bu yazı, Pendik'te trafik kazası geçiren veya kazaya karışan kişiler için yetkili mahkeme, dava açma yolları, tazminat kalemleri ve 2026'daki Çağlayan asliye ticaret mahkemelerinin birleşmesinin etkilerini ele alır.

Pendik'in trafik yoğunluğu ve kaza nedenleri

1 — Üç ana güzergâh: E-5, TEM ve Sabiha Gökçen. Pendik'in güneyinden D-100 (E-5) karayolu geçer. Kuzeyinden TEM otoyolu geçer. Doğu kenarında Sabiha Gökçen Havalimanı bulunur. E-5 ve TEM, İstanbul'un Anadolu Yakası'ndan İzmit, Bursa, Ankara yönüne giden tüm araç trafiğinin ana güzergâhıdır. Havalimanı yolcu transferi, taksi, servis trafiği, kargo araçları gün boyu yoğundur. Bu üç damarın kesiştiği Pendik'te hafif-ağır trafik kazası dosyaları yıl boyunca Kartal Adliyesi'ne düşer.

2 — Pendik ve Kurtköy ayrımı. Pendik'in kuzeyinde yer alan Kurtköy bölgesi havalimanı bağlantısıyla özel bir alt bölgedir. Kurtköy'de trafik kazası geçirenlerin tüm hukuki süreci yine Kartal Adliyesi'nde görülür; "Kurtköy adliyesi" diye ayrı bir yer yoktur. Formula 1 pisti olarak bilinen İstanbul Park'ın bulunduğu bölge de Pendik sınırlarındadır; motor sporları etkinliklerinde ortaya çıkan kazalar da aynı yargı çevresine girer.

3 — Yaya kazası ve e-skuter. Pendik merkez, Marmara sahili (Pendik Marina çevresi) ve Çamlık bölgesi yaya trafiğinin yoğun olduğu alanlardır. 2021'den sonra artan elektrikli skuter kullanımı, Pendik'te özellikle Marmara sahilinde yaya-araç çarpışmalarına yol açar. 7244 sayılı Kanun m.3/A ve Elektrikli Skuter Yönetmeliği (RG 14/4/2021) kapsamında skuter sürücüsü de "sürücü" sayılır; hem kendi can-mal zararı hem karşı taraf zararı için trafik hukuku kuralları uygulanır.

İşletene karşı dava: Kartal Adliyesi

4 — Yetki: 2918 m.110/2 dört ölçüt. Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinin 2. fıkrası trafik kazası dolayısıyla açılacak davada dört ayrı yetki ölçütü sunar: (a) kazanın meydana geldiği yer, (b) zarar görenin yerleşim yeri, (c) davalının yerleşim yeri, (d) sigortacının merkezinin bulunduğu yer. Davacı dilediğini seçebilir. Pendik'te meydana gelen bir kazada mağdur Pendik veya başka bir ilçede yaşıyor olsa dahi, Pendik'in bağlı olduğu Kartal Adliyesi'nde dava açılabilir.

5 — Görev: asliye hukuk mahkemesi. İşletene (araç sahibi) ve sürücüye karşı açılan maddi-manevi tazminat davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Kartal Adliyesi'nde birden çok asliye hukuk mahkemesi faaliyet gösterir; Pendik'ten gelen dosya burada tevzi edilir. İşletenin kusursuz sorumluluğu 2918 m.85 kapsamında sabittir; sürücünün kusuru ayrıca değerlendirilir.

6 — Zamanaşımı: iki yıl ve on yıl. 2918 m.109 iki ayrı süre öngörür: olay ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her halükârda olaydan itibaren on yıl. Ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse (örneğin ölümlü kaza, 10-20 yıl) o süre uygulanır (ceza zamanaşımının taşırılması). Yaralanma ve ölümlü kazalarda uzun süreler korunur; sadece maddi hasarda iki yıl asıldır.

Sigortacıya karşı dava: 2026 ATM birleşmesi sonrası Çağlayan

7 — 10/07/2026 — 17/07/2026 arasında Anadolu asliye ticaret kaldırıldı. HSK Genel Kurulu 18.02.2026 tarih 282 sayılı kararı ile (RG 20.02.2026/33174) Bakırköy, Küçükçekmece ve Anadolu asliye ticaret mahkemeleri kapatıldı. 10.07.2026'da yeni tevzi durduruldu; 17.07.2026'da İstanbul 23-30. Asliye Ticaret mahkemeleri Çağlayan'da faaliyete başladı. Yargı çevresi: İstanbul'un mülki sınırları. Bu tarihten sonra Pendik'teki bir trafik kazasında sigortacıya karşı açılan dava Çağlayan Adliyesi'nde asliye ticaret mahkemesinde görülür.

8 — İki ayrı davalı, iki ayrı mahkeme. Trafik kazasında işleten (araç sahibi/sürücü) asliye hukuk mahkemesinin, sigortacı ise asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır. Davacı dilerse ikisini birden tek dava olarak açabilir; bu durumda ticaret görevi genişlediği için dosya ticaret mahkemesine düşer (TTK m.4, HMK m.114). Davacı dilerse ayrı ayrı iki ayrı davada farklı mahkemelerde takip edebilir.

9 — Zorunlu sigorta ve Doğrudan talep hakkı. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) her motorlu araç için zorunludur (2918 m.91). Mağdur, kendi aracının sigortacısına değil kazaya sebep olan aracın sigortacısına doğrudan dava açabilir (KTK m.97). Dava açmadan önce sigortacıya başvuru şartı vardır: hasar bildirimi yapılır, 15 iş günü içinde ödeme veya ret cevabı beklenir, cevap gelmezse veya yetersizse dava açılır (6102 m.1409).

Tazminat kalemleri

10 — Araçtaki değer kaybı. Trafik kazasında hasar gören aracın onarım sonrası satışta kaybedeceği değer maddi tazminattır. Hesaplama Türk Standardları Enstitüsü (TSE) kriterleri ve yerleşik eksper raporları ile yapılır. Türkiye Sigorta Birliği 2017 Tarifesi'nde değer kaybı sınırlandırmaları vardır; mahkeme bu sınırla bağlı değildir, bilirkişi raporuna göre karar verir.

11 — Bedensel zarar ve destekten yoksun kalma. Trafik kazasında yaralanma varsa tedavi gideri, iş gücü kaybı, geçici-sürekli iş göremezlik tazminatı; ölüm varsa cenaze masrafı ve destekten yoksun kalma tazminatı (TBK m.53-54, 55-56) talep edilebilir. Destekten yoksun kalma hesabı aktüerya hesabı ile yapılır; davacı yakınlarının yaşam beklentisi, destek payı, cari ekonomik koşullar değerlendirilir. 7589 sayılı Kanun (31/07/2026) ile TBK m.55'te değişiklik yapıldı; sorumluluk hukuku açısından güncel metin esastır.

Sık sorulan sorular

1. Pendik E-5'te kaza geçirdim, davamı nerede açacağım?
2918 m.110/2 dört seçenek sunar: kaza yeri (Pendik → Kartal Adliyesi), kendi yerleşim yeriniz, davalının yerleşim yeri veya sigortacının merkez yeri. Davacı seçim hakkına sahiptir.

2. Sabiha Gökçen'de rent-a-car araçla kazaya karıştım, kiralama şirketi mi sorumlu?
İşleten sıfatı araç sahibine aittir; kiralık araçta kiralayan şirket işletendir ve 2918 m.85 ile sorumludur. Ancak sürücünün ağır kusuru rücu hakkı doğurur. Her olay kendi şartlarıyla değerlendirilir.

3. Sigortacıya başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?
Hayır. 6102 m.1409 uyarınca önce sigortacıya hasar bildirimi yapılması gerekir. Sigortacı 15 iş günü içinde cevap vermez veya yetersiz cevap verirse dava açılabilir.

4. Trafik ceza davası ile tazminat davası aynı mı?
Hayır. Ceza davası (taksirle yaralama, taksirle öldürme) savcılık tarafından yürütülür ve Kartal Adliyesi'nde asliye ceza mahkemesinde görülür. Tazminat davası ise ayrı bir davadır; mağdurun kendisi veya yakınları tarafından asliye hukuk (işleten) veya asliye ticaret (sigortacı) mahkemesinde açılır.

5. Pendik Marina'da deniz kazası aynı kurallara mı tabi?
Hayır. Deniz araçlarıyla ilgili kazalar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun deniz ticareti hükümleri (m.931-1400) ile düzenlenir. Yetki ve görev kuralları farklıdır; deniz ihtisas mahkemesi İstanbul Çağlayan'da bulunur.

Bu yazı Pendik ve çevresinde trafik kazası geçiren veya kazaya karışan kişiler için bilgi amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. İlgili kanun maddeleri mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmiştir. HSK 282 s.K. ve 2026 asliye ticaret birleşmesi için RG 20.02.2026/33174 kaynaktır.