İş Kazası Tazminat Davası Dilekçesi Örneği

İş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan işçi ya da ölümlü kazada geride kalan yakınlar, işverenden ve kusuru bulunan diğer sorumlulardan maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Bu davada Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlanan gelir ve toptan ödemelerin dışında kalan zarar (bakiye tazminat) talep edilir. Bu sayfa iş kazasından doğan tazminat davasının hangi mahkemede açılacağını, zorunlu arabuluculuk kuralının bu davada nasıl uygulandığını ve dilekçenin iskeletini anlatır. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Ne zaman kullanılır, kim açar?

5510 sayılı Kanun m.13 iş kazasını tanımlar: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada; işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle; görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda; işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında ve emziren kadın sigortalının süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay iş kazasıdır.

Türk Borçlar Kanunu m.49 kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenler. İşveren, işçinin sağlık ve güvenliğini koruyacak her türlü tedbiri almakla yükümlüdür (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.4 ve devamı; iş sözleşmesinden doğan gözetim borcu). Bu yükümlülüğe aykırılık iş kazasında kusur olarak değerlendirilir.

Davayı açabilecek kişiler: kazaya uğrayan işçinin kendisi (bedensel zarar); ölümlü kazalarda ise destekten yoksun kalan eş, çocuklar, anne, baba ve destekten yoksun kalan diğer kişiler (TBK m.53). Manevi tazminat, işçinin kendisi tarafından ya da ölüm hâlinde yakınları tarafından TBK m.56 uyarınca istenebilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Bilgi	Ayrıntı
Görevli mahkeme	İş mahkemesi. 7036 s. Kanun m.5/1-a: 4857 sayılı İş Kanununa veya 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren arasında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıkları iş mahkemesinde görülür.
Yetkili yer	Davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer; iş kazasında ayrıca kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi (7036 s. Kanun m.6/1 ve m.6/3). Bu maddeye aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (m.6/5).
Dava şartı arabuluculuk	Uygulanmaz. 7036 s. Kanun m.3/3 açık hükmüdür: “İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.” Yani doğrudan dava açılır.

Görev ve yetki kuralları kesindir. İş mahkemesi kurulmayan yerlerde bu davalara bakmakla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatı ile bakar.

Süreler ve zamanaşımı

İş kazasından doğan tazminat davasında zamanaşımı süresi TBK m.72’ye göre belirlenir: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıl. Ancak fiil aynı zamanda ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiriyorsa, o ceza zamanaşımı süresi uygulanır. İş kazalarında olayın çoğu kez taksirle yaralama ya da ölüme yol açması nedeniyle ceza zamanaşımı süresi tazminat için de geçerli olabilir; süre değerlendirmesi somut olaya göre yapılmalıdır.

Zamanaşımı süresi işçinin zararı ve sorumluyu öğrendiği anda başlar. Malûliyet oranının kesinleşmesi (Sağlık Kurulu raporu, iş göremezlik yüzdesinin belirlenmesi) beklenirse süre çoğu kez o rapor tarihinden başlatılır; bu husus dilekçede açıkça vurgulanmalıdır.

Dilekçede bulunması gereken unsurlar

• Yetkili iş mahkemesinin adı,
• Davacının (yaralı işçi ya da destekten yoksun kalan yakınlar) ve davalıların (işveren, alt işveren, kusuru bulunan üçüncü kişiler) adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresleri,
• Varsa vekilin adı ve adresi,
• İş ilişkisinin niteliği: giriş tarihi, ücret, yaptığı iş, SGK sicil numarası,
• İş kazasının tarih, yer ve oluş biçimi; kaza tutanağı, iş güvenliği raporları, tanık beyanları,
• Yaralanma ya da ölüm hâlinde tıbbi belgeler: hastane kayıtları, ameliyat notları, epikriz, Sağlık Kurulu raporu, iş göremezlik oranı,
• SGK’dan alınan gelir ya da toptan ödeme; talep bakiye tazminat bakımından somutlaştırılır,
• Maddi tazminat kalemleri: iş göremezlikten doğan kayıp, tedavi giderleri, bakıcı giderleri, destekten yoksun kalma tazminatı,
• Manevi tazminat: yaşanan acı ve elemin yoğunluğuna göre miktar,
• Kısmi dava yolu tercih edilecekse HMK m.109 sistematiği uygulanır. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 20’nci maddesiyle HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkra uyarınca “alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” Belirsiz alacak davası (HMK m.107), 16/7/2026 tarih ve 7589 sayılı Kanunun 19’uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır; bu yola artık başvurulamaz. Fazlaya ilişkin haklar dilekçede açıkça saklı tutulmalıdır.
• Deliller: kaza tutanağı, savcılık soruşturma dosyası, iş yeri kayıtları, SGK dosyası, bilirkişi incelemesi talebi (kusur ve hesap),
• Açık talep sonucu, tarih ve imza.

Sık yapılan hatalar

• Zamanaşımı süresini yanlış başlatmak. İki yıllık süre “kaza günü” sanılırsa; oysa süre, zarar ve sorumlunun öğrenildiği tarihten yürür ve malûliyetin sonradan kesinleştiği hâllerde bu tarihten sayılabilir. Ceza zamanaşımının daha uzun olduğu gözden kaçırılırsa hak kaybı yaşanır.
• Arabuluculuğa gitmek. İş kazası tazminatında dava şartı arabuluculuk uygulanmaz (7036 s. Kanun m.3/3). Doğrudan dava açmak varken arabulucuya başvurmak sürecin uzamasına yol açar; ancak tarafların iradesiyle ihtiyari arabuluculuk yolu her zaman açıktır.
• Alt işvereni davaya dahil etmemek. Alt işveren-üst işveren ilişkisinde (asıl işveren-alt işveren, 4857 s. Kanun m.2/6) her iki işverenin de sorumluluğu birlikte doğar. Davayı yalnızca birine yöneltmek, tahsilât riskini artırır.
• SGK gelirini talepten düşmemek. Tazminat, SGK tarafından karşılanan zararın dışında kalan bakiye zarardır. SGK’dan alınan gelirin peşin sermaye değeri hesaplamada mahsup edilir; dilekçede bu husus somutlaştırılırsa bilirkişi raporunun süresi kısalır.
• Tıbbi belgeleri toplamamak. İş göremezlik oranının ve tedavinin belgelenmesi tazminat miktarını doğrudan etkiler. Hastane kayıtları, Sağlık Kurulu raporu ve varsa maluliyet oranı dilekçeye eklenmelidir; yoksa dava sırasında ATK raporu istenmesi süreç uzatır.
• Manevi tazminatı ihmal etmek. Bedensel bütünlüğün ihlali ya da ölüm hâlinde yakınlar TBK m.56 uyarınca manevi tazminat isteyebilir; dilekçede talep edilmemişse hâkim kendiliğinden hükmedemez.

Dilekçe örneği

Uyarı: Aşağıdaki metin genel bir iskelettir; avukat yerine geçmez. Her iş kazasının tarafları, kusur oranları, SGK gelirinin peşin sermaye değeri ve hesap yöntemi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

[YER] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI          : [AD SOYAD]
T.C. KİMLİK NO  : [T.C. KİMLİK NO]
ADRES           : [ADRES]

VEKİLİ          : [VARSA AVUKATIN ADI SOYADI VE ADRESİ]

DAVALILAR       : 1) [İŞVEREN AD SOYAD / UNVAN]
                     T.C. / VERGİ NO : [_____]
                     ADRES           : [_____]
                  2) [VARSA ALT İŞVEREN]
                     [_____]

KONU            : İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat
                  talebimizdir.

DAVA DEĞERİ     : Şimdilik _____ TL maddi, _____ TL manevi tazminat.
                  HMK m.109 uyarınca kısmi dava olarak açılmıştır;
                  HMK m.109/4 çerçevesinde talep konusunu bir defaya
                  mahsus tahkikatın sonuna kadar artırma hakkımız
                  saklıdır; fazlaya ilişkin haklarımız da saklıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Davacı, davalı [İŞVEREN] nezdinde [İŞE GİRİŞ TARİHİ]'nden beri
   [YAPILAN İŞ] işinde, aylık ______ TL brüt ücretle sigortalı
   olarak çalışmaktadır. SGK sicil numarası [_____]'tur.

2. [KAZA TARİHİ] tarihinde, [KAZANIN YERİ]'nde, [KAZANIN OLUŞ
   BİÇİMİ - KISA ANLATIM] sırasında iş kazası meydana gelmiştir.
   Kaza sonucu davacı [YARALANMA TÜRÜ / VÜCUT BÖLGESİ] bakımından
   [MALÛLİYET DERECESİ / YAŞAM KAYBI] sonuçlarına uğramıştır.

3. Kazanın gerçekleşmesinde davalı işverenin İş Sağlığı ve
   Güvenliği Kanunu ve iş sözleşmesinden doğan gözetim borcuna
   aykırı şu davranışları belirleyicidir:
   a) [KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM SAĞLANMADI VS.]
   b) [RİSK DEĞERLENDİRMESİ / EĞİTİM EKSİKLİĞİ VS.]
   c) [DENETİM EKSİKLİĞİ VS.]
   Kaza tutanağı, iş güvenliği raporları, iş yeri kamera kayıtları
   ve savcılık soruşturma dosyası (Cumhuriyet Başsavcılığı
   [_____] Soruşturma No: [_____]) dosyaya sunulacaktır.

4. Davacının uğradığı zarar SGK tarafından karşılanan gelirin
   dışında kalan bakiyeyi kapsamaktadır. Kusur oranlarının ve
   maddi zararın hesabı için iş güvenliği uzmanı bilirkişi ve
   hesap bilirkişisi görevlendirilmesini talep ederiz.

5. Manevi tazminat bakımından davacı, kaza sonucu duyduğu acı ve
   elem ile hayatındaki değişiklik nedeniyle TBK m.56 uyarınca
   _____ TL manevi tazminat talep etmektedir.

6. İş kazasından kaynaklanan tazminat davasında 7036 s. Kanun
   m.3/3 uyarınca dava şartı arabuluculuk uygulanmaz.

HUKUKİ SEBEPLER : TBK m.49, m.53, m.56, m.72; 4857 s. Kanun ve
                  6331 s. Kanunun ilgili hükümleri; 5510 s. Kanun
                  m.13; 7036 s. Kanun m.3, m.5, m.6; HMK m.109 ve
                  ilgili mevzuat.

DELİLLER        : SGK dosyası, iş yeri özlük dosyası, hizmet
                  cetveli, kaza tutanağı, savcılık soruşturma
                  dosyası, hastane ve tedavi kayıtları, Sağlık
                  Kurulu raporu, tanık beyanları ([AD SOYAD,
                  ADRES]), bilirkişi incelemesi (kusur ve hesap)
                  ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM  : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) Şimdilik _____ TL maddi tazminatın (kaza tarihinden itibaren
   yasal faiziyle) davalılardan müştereken ve müteselsilen
   tahsiline; kısmi dava olarak açılmakla HMK m.109/4 kapsamında
   tahkikatın sonuna kadar talep konusunu bir defaya mahsus
   artırma hakkımızın ve fazlaya ilişkin haklarımızın saklı
   tutulmasına,
2) _____ TL manevi tazminatın (kaza tarihinden itibaren yasal
   faiziyle) davalılardan tahsiline,
3) Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara
   yükletilmesine
karar verilmesini saygıyla talep ederim.

TARİH           : [GÜN/AY/YIL]

DAVACI / VEKİLİ
[AD SOYAD]
İmza

EKİ             : Vekâletname, kimlik fotokopisi, hastane kayıtları,
                  Sağlık Kurulu raporu, SGK yazışmaları, kaza
                  tutanağı, iş yeri kayıtları.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İş kazası tazminat davasında arabuluculuğa gitmek zorunda mıyım?
Hayır. 7036 sayılı Kanun m.3/3 iş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarını dava şartı arabuluculuğun kapsamı dışında tutar. Doğrudan iş mahkemesine dava açabilirsiniz.

2. Görevli mahkeme hangisidir?
7036 s. Kanun m.5 uyarınca iş mahkemesidir. İş mahkemesi kurulmayan yerlerde bu davalara bakmakla görevlendirilen asliye hukuk mahkemesi, iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili yer davalının yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemeleridir (7036 s. Kanun m.6).

3. Zamanaşımı süresi ne kadardır?
Kural olarak TBK m.72 uygulanır: zarar ve sorumlunun öğrenildiği tarihten iki yıl, her hâlde on yıl. Fiil aynı zamanda cezayı gerektiriyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır. Malûliyetin sonradan kesinleştiği hâllerde süre çoğu kez raporun tarihinden yürür; süre değerlendirmesi somut olaya göre yapılmalıdır.

4. SGK’dan gelir alıyorum; ayrıca tazminat isteyebilir miyim?
Evet. SGK’nın karşıladığı zararın dışında kalan kısım için işverenden ve kusuru bulunan diğer sorumlulardan tazminat istenebilir. Bu “bakiye tazminat” hesaplamasında SGK gelirinin peşin sermaye değeri mahsup edilir; hesap için bilirkişi görevlendirilir.

5. Alt işverende çalışıyorken kaza geçirdim; kime dava açacağım?
Alt işveren-asıl işveren ilişkisinde (4857 s. Kanun m.2/6) asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı işverenin sorumlulukları bakımından alt işverenle birlikte sorumludur. Davayı iki işverene birlikte yönelterek müşterek ve müteselsil sorumluluk istenebilir; bu tahsilât güvenliğini artırır.

İlgili sayfalar

İş hukukunun genel çerçevesi için iş hukuku, işe iade davası için işe iade dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz. Delil tespiti gerekli olan hâllerde delil tespiti dilekçesi yolu kullanılabilir. Diğer örnekler dilekçe örnekleri sayfasında toplanmıştır; görüşme talebi için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.