Kentsel Dönüşüm "Yarısı Bizden" Kampanyası: Destekler, Süreçler ve Başvuru Rehberi
Kentsel Dönüşüm "Yarısı Bizden" Kampanyası: Destekler, Süreçler ve Başvuru Rehberi
Güncel bilgilerle hazırlanmıştır (2026)
"Yarısı Bizden" kampanyası, İstanbul'daki riskli yapıların depreme dayanıklı biçimde yeniden inşa edilmesini hızlandırmak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen devlet destekli bir kentsel dönüşüm modelidir. Adından da anlaşılacağı gibi kampanyanın temel mantığı, yenileme maliyetinin önemli bir bölümünün devlet tarafından karşılanmasına dayanır. Bu yazıda kampanyanın kapsamı, sağladığı destekler, kredi koşulları ve en çok merak edilen konu olan başvuru süreci adım adım ele alınmaktadır.
Kampanyanın Yasal Dayanağı ve Amacı
Kampanyanın hukuki temeli 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'dur. Süreç, Bakanlığa bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülür. Temel amaç, beklenen İstanbul depremine karşı ekonomik ömrünü tamamlamış ve deprem dayanımı düşük yapı stokunu bir an önce yenilemektir.
Kampanya 2023 yılında başlatılmış, İstanbul'da dönüşümü hızlandırmak için 22 Şubat 2024'te Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bugünkü kapsamlı hâline kavuşmuştur. Bakanlık verilerine göre bugüne kadar 80 binden fazla bağımsız bölümün dönüşümüne destek sağlanmıştır.
Kampanya Kimleri ve Nereleri Kapsıyor?
- Kapsanan iller: Kampanya şu an yalnızca İstanbul'un 39 ilçesini kapsamaktadır. Diğer illerde farklı kentsel dönüşüm destek mekanizmaları uygulanmaktadır.
- Kimler yararlanabilir: Binası "riskli yapı" olarak tespit edilmiş kat malikleri (tapu sahipleri) doğrudan hibe ve kredi desteğine başvurabilir.
- Kiracıların durumu: Kiracılar hibe ve krediden doğrudan yararlanamaz; ancak riskli yapının tahliyesi hâlinde 125.000 TL tutarındaki tek seferlik taşınma (tahliye) desteğinden faydalanabilir. Bu destek, dairede kiracı oturuyorsa doğrudan kiracıya, aksi hâlde mal sahibine ödenir. (Not: 22.02.2024 tarihinden önce kira yardımı almış olanlar bu taşınma desteğinden yararlanamamaktadır.)
- Ön şart: Her destek türü için riskli yapı tespit raporu zorunludur. Bu rapor olmadan hiçbir destek türüne başvurulamaz.
Sağlanan Destekler
Kampanyanın destek tutarları Nisan 2025'te güncellenmiştir. Güncel paket şu şekildedir:
Konutlar için
Her bir konut için toplam 1.875.000 TL destek sağlanır:
- 875.000 TL hibe (geri ödemesiz)
- 875.000 TL kredi (uygun koşullu)
- 125.000 TL taşınma/tahliye desteği (tek seferlik)
Hak sahibinin aynı binadaki diğer her bir konutu için ise hibe verilmez; ancak her ek konut için 1.750.000 TL'ye kadar kredi imkânı tanınır.
İş yerleri için
Ticari bir birim (dükkân) için 437.500 TL hibe + 437.500 TL kredi desteği sağlanır. Hak sahibinin diğer her bir dükkânı için ise 875.000 TL kredi imkânı sunulur.
Kredinin geri ödeme koşulları
Kampanya kredisinin en dikkat çekici yönü, geri ödeme koşullarının hak sahibini oldukça rahatlatacak biçimde tasarlanmış olmasıdır:
- Gelir ve kredi puanı şartı aranmaz.
- İlk yıl faiz uygulanmaz.
- İkinci yıldan itibaren taksitler, yıllık TÜFE artış oranının yalnızca yarısı kadar güncellenir. Bu sayede taksitlerin reel yükü zamanla azalır.
- Geri ödemeler, yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlar.
- Vade, 120 aya (10 yıl) kadar yayılır.
Kira yardımı (ayrı bir 6306 desteği)
Yukarıdaki 125.000 TL'lik tek seferlik taşınma desteğinden ayrı olarak, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşaat süresince maliklere aylık kira yardımı da verilebilmektedir. 2025'te tutarlar artırılmış; İstanbul için aylık kira yardımı 8.000 TL'ye kadar yükseltilmiştir (tutarlar İstanbul, diğer büyükşehirler ve diğer iller olmak üzere üç kategoride belirlenir). Kira yardımı normalde 18 ay ödenir; riskli alan/rezerv alan ilan edilen büyük dönüşümlerde bu süre 48 aya kadar uzayabilir.
Önemli bir kısıt: 6306 sayılı Kanun gereği, faiz destekli kentsel dönüşüm kredisi ile aylık kira yardımından aynı anda yararlanılamaz. Bu nedenle nakit ihtiyacı ile kredi ihtiyacının hak sahibi tarafından iyi değerlendirilmesi gerekir. Kira yardımı başvurusunun, tahliye tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde yapılması gerektiği de unutulmamalıdır.
Başvuru Süreci: Adım Adım
Kampanyanın en çok karıştırılan yönü başvuru sürecidir. Önemle belirtmek gerekir ki bina bazlı Yarısı Bizden başvurusu e-Devlet üzerinden yapılmaz. Süreç genel hatlarıyla şöyle işler:
1. Adım – Riskli yapı tespiti yaptırın. Bakanlığın internet sitesindeki lisanslı kuruluş listesinden yetkili bir firma seçilir. Binadan karot örneği alınarak dayanıklılık testi yapılır. Maliyet genellikle daire başına 1.000–3.000 TL aralığındadır. Bu adım tüm sürecin ön şartıdır.
2. Adım – Maliklerle uzlaşın ve müteahhit belirleyin. Riskli tespit sonrası yapının yıkımı ve yeniden inşası için kat malikleri arasında uzlaşma sağlanır. 2026 düzenlemeleriyle birlikte, projenin başlatılması ve müteahhit seçimi için artık tüm maliklerin oybirliği gerekmemekte; hisseleri oranında salt çoğunluğun (50+1) sağlanması yeterli görülmektedir. Müteahhit ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinde arsa payı, teslim süresi, teknik şartname ve cezai şartlar dikkatle düzenlenmelidir.
3. Adım – Kat irtifakı kurun ve belediyeye başvurun. Kat irtifakı kurulduktan sonra, hak sahipliği tespiti için ilçe belediyesine başvurulur.
4. Adım – Sözleşmeler imzalanır. Belediye, dosyayı Marmara Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'ne iletir. Müdürlük, belirlediği randevu gününde hak sahipleriyle hibe taahhütnamesini ve kredi sözleşmesini imzalar.
5. Adım – Ödemeler yükleniciye yapılır. Kaynağın amacı dışında kullanılmasını önlemek ve inşaatın tamamlanmasını güvence altına almak için ödemeler hak sahibine nakit verilmez; hak sahibi adına yüklenici firmaya, Emlak Katılım Bankası'nda açılan hesaba aktarılır. Ödemeler inşaatın ilerleme durumuna göre yaklaşık dört aşamada yapılır: inşaat başlangıcı (temel), taşıyıcı sistemin bitimi, sıva aşaması ve yapı kullanma izin belgesinin alınması.
Bina Bazlı ve Alan Bazlı Dönüşüm Farkı
Kampanya iki modelde işleyebilir:
- Bina bazlı dönüşüm: Tek bir binanın malikleri, seçtikleri yüklenici firma ile yapılarını yeniler. Yukarıda anlatılan süreç bu modeli tanımlar.
- Alan/ada bazlı büyük dönüşüm: Site benzeri geniş çaplı dönüşümlerde, tam uzlaşma sağlanması hâlinde inşaatı doğrudan TOKİ veya Emlak Konut GYO üstlenir. Bu modelde de her konut için 875.000 TL hibe sağlanır; hibe tutarı bina maliyetinden düşülür, kalan borç uzun vadeli ve uygun koşullarla taksitlendirilir. Hak sahipleri bireysel olarak müteahhit aramak zorunda kalmadığından süreç genellikle daha hızlı ilerler.
Önemli Tarihler ve Son Değişiklikler
- Son başvuru tarihi 31 Aralık 2026'dır. Bu tarih, 6306 sayılı Kanun kapsamında devlet desteğinden yararlanmak için belirlenen yasal süredir.
- 27 Şubat 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararı ile süreçte önemli bir kolaylık sağlanmıştır. Önceki düzenlemede destekten yararlanmak için 31.12.2026'ya kadar kat irtifakının kurulmuş olması gerekirken, yeni düzenlemeyle bu şart riskli yapı tespitinin tamamlanmış olması olarak değiştirilmiştir. Kat irtifakı; proje, ruhsat ve inşaat ilerlemesine bağlı uzun bir takvim gerektirdiğinden, bu değişiklik başvuru penceresini önemli ölçüde genişletmiştir. Böylece 2025 ve 2026'da riskli ilan edilen yapıların tamamının kampanyadan faydalanabilmesinin önü açılmıştır.
- Yapılaşmaya kapalı arsalar için çözüm: Binanın bulunduğu parsel dere yatağı, heyelan bölgesi, birinci derece fay hattı, imar kısıtı veya sit alanı gibi nedenlerle yeniden yapılaşmaya uygun değilse, hibe ve kredi desteği aynı il sınırları içindeki başka bir parselde kullanılabilmektedir.
- Uzatma durumu: Bu yazının hazırlandığı dönem itibarıyla kampanyanın 2027'ye uzatıldığına dair resmi bir karar bulunmamaktadır. Bu nedenle 31.12.2026 tarihinin esas alınması ve sürecin bekletilmeden başlatılması önerilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Kentsel dönüşüm, teknik olduğu kadar hukuki riskler de barındıran bir süreçtir. En sık karşılaşılan sorunlar ve alınabilecek önlemler şunlardır:
- Tapu engelleri: İpotek, haciz veya ortaklık gibi kayıtlar en sık ret sebeplerindendir; başvuru öncesinde çözülmesi gerekir. Belgelerin güncel tarihli olduğundan emin olunmalıdır.
- Müteahhit sözleşmesi: Sürecin en kritik aşamalarından biridir. Referansları ve daha önce tamamladığı projeleri incelenmeli; sözleşmede teslim süresi, kalite standartları, gecikme ve cezai şartlar açıkça yer almalıdır.
- Kira yardımı süresi: Tahliyeden sonra 1 yılı aşan başvurularda geriye dönük ödeme yapılmaz; tahliye tarihi takip edilmelidir.
- Malikler arası anlaşmazlık: Salt çoğunluk sağlansa bile, anlaşmazlıklarda Bakanlık bünyesindeki uzlaştırma/arabuluculuk yollarına erken başvurmak süreci hızlandırır.
- Hukuki destek: Riskli yapı tespitinden sözleşme aşamasına kadar her adımda kentsel dönüşüm ve gayrimenkul hukuku alanında uzman bir avukattan destek almak, hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.
Sonuç
"Yarısı Bizden" kampanyası, İstanbul'da riskli yapısını yenilemek isteyen kat malikleri için hibe, uygun koşullu kredi ve taşınma/kira desteğini bir arada sunan güçlü bir finansman modelidir. Sürecin başarıyla tamamlanması; zamanında atılan bir riskli yapı tespiti, maliklerin uzlaşması, doğru müteahhit seçimi ve usulüne uygun başvuruya bağlıdır. 31 Aralık 2026 son tarihi ve süreçlerin doğası gereği vakit alması dikkate alındığında, ilk adımın gecikmeden atılması en isabetli yaklaşımdır.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık niteliği taşımaz. Kampanyanın destek tutarları, kira yardımı miktarları ve başvuru koşulları Bakanlık tarafından dönemsel olarak (genellikle yeniden değerleme oranına göre) güncellenmektedir. Karar almadan önce güncel bilgilerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı / Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın resmî kaynaklarından teyit edilmesi ve gerektiğinde bir uzmandan destek alınması önerilir.
Makaleyi Paylaş: