Miras hukukunda denkleştirme, mirasbırakanın sağlığında yaptığı bazı karşılıksız kazandırmaların miras payına mahsuben yapıldığının kabul edilmesidir. Bu sayede mirasçılar arasında eşitlik sağlanır. Denkleştirme, yalnızca yasal mirasçılar ve saklı paylı mirasçılar arasında uygulanır.

Denkleştirmeye Tabi Kazandırmalar

Mirasbırakanın, mirasçılardan birine evlendirme, meslek edindirme veya malvarlığı devri gibi amaçlarla yaptığı karşılıksız kazandırmalar denkleştirmeye tabidir. Ayrıca mirasçının mirasbırakandan aldığı borcun ödenmemesi de denkleştirme konusu olabilir.

Saklı Pay ve Tenkis Davası

Saklı pay, mirasbırakanın özgürce tasarruf edemediği, belirli mirasçılara kanunen ayrılan paydır. Mirasbırakan, saklı payı ihlal eden tasarruflar yaparsa, saklı pay sahibi mirasçılar tenkis davası açarak bu tasarrufların iptalini isteyebilir. Tenkis davası, saklı pay sahibi mirasçının saklı payının zedelendiğini ve tenkise tabi tasarrufu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl, her hâlde vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılmasından, diğer ölüme bağlı veya sağlararası tasarruflarda ise mirasın açılmasından itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır.

Denkleştirme ve Tenkis Arasındaki Fark

Denkleştirme, mirasçılar arasında eşitliği sağlamaya yönelikken, tenkis davası saklı payı korumaya yöneliktir. Denkleştirmede kazandırma miras payına mahsuben yapılır; tenkiste ise kazandırma orantılı olarak azaltılır.

Dava Süreci

Mirasçı, denkleştirme veya tenkis talebini sulh hukuk mahkemesinde dava yoluyla ileri sürebilir. Mahkeme, kazandırmanın değerini tespit ederek miras payını yeniden hesaplar. Dava sonucunda fazla alan mirasçı, diğer mirasçılara denkleştirme bedeli öder.

Miras hukukunda denkleştirme ve tenkis davaları, mirasçılar arasında adaleti sağlamak için önemli araçlardır. Uzman bir avukattan destek almak sürecin doğru yönetilmesi açısından kritiktir.