Vekalet Görevinin Kötüye Kullanılması: Ne İstenebilir?

Vekâletname, hukukun en güçlü ve en tehlikeli araçlarından biridir. Bir kâğıt parçası, sahibinin haberi olmadan taşınmazının el değiştirmesine yol açabilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin incelenen kararı, vekâlet görevinin kötüye kullanılması iddiasıyla açılan bir davada işin nerede zorlaştığını gösteriyor: devredilen payın izini sürmek.

Uyuşmazlığın çekirdeği

Davacı, dava konusu parseldeki payının kat irtifakına geçilmeden önce vekâletname ile devredildiğini ileri sürmüştür. Ancak yargılama sırasında temel belgeler dosyaya girmemiştir: devre konu vekâletname ve buna ilişkin akitler dosya arasına alınmamış, vekâletname yalnızca dava dilekçesine ekli kalmış, aslı merciinden getirtilmemiştir.

Dairenin geri çevirme kararıyla dosyaya giren tapu kütük sayfaları ve tedavüllü çap kayıtlarından, davacının başka iki parseldeki payının 28.03.2018 tarihli akitlerle devredildiği anlaşılmış; ancak bu akitler de gönderilmemiştir.

Mahkeme neyi eksik yaptı?

Mahkeme, davalıyı yalnızca adına kayıtlı bağımsız bölümlerin tamamı ile üçüncü kişiye devredilen bağımsız bölümün değeri üzerinden sorumlu tutmuştur.

Daire bunu isabetsiz bulmuştur. Sebebi şudur: dava konusu parselin geldi kayıtlarında davacının vekâletname ile devredilen payının ne kadar olduğu ve bu payın ne kadarının dava konusu taşınmaza yansıdığı tespit edilmemiştir. Sorumluluğun kapsamı, bu tespit yapılmadan belirlenemez.

Neden bu kadar karmaşık?

Arada bir kat karşılığı inşaat süreci vardır. Arsa payı, tevhit ve kat irtifakı işlemleriyle bağımsız bölümlere dönüşür. Devredilen ham arsa payının, sonradan oluşan hangi dairelere hangi oranda karşılık geldiği kendiliğinden görünmez; hesaplanması gerekir.

Kararda mahkemenin yapması gereken iş adım adım sayılmıştır:

• Taşınmazın ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin getirtilmesi,
• İmar evrakları, tevhit işlemine ve kat irtifakı tesisine dair belgeler ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin temini,
• Satış akit tablolarının ve özellikle davacının payının vekâletname ile devredildiği belirtilen akitler ile devre konu vekâletnamenin merciinden getirtilmesi,
• Alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak devredilen payların tespiti ve hangi bağımsız bölümlere ne oranda yansıdığının belirlenmesi.

Kararın ikinci uyarısı: hüküm fıkrası nasıl yazılmalı?

Daire, kamu düzeni gereği yaptığı incelemede hükmün yazımına da değinmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hükmün sonuç kısmında; gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında, açık ve tereddüt uyandırmayacak biçimde gösterilmesi gerekir.

Bu, biçimsel bir titizlik değildir: infaz edilemeyen, hangi tarafın neye hak kazandığı anlaşılamayan bir hüküm, kazanılmış davayı kâğıt üzerinde bırakır.

Pratik başlıklar

• Vekâletnamenin aslını merciinden getirtin. Dilekçeye eklenen fotokopi, ispat için yeterli sayılmayabilir.
• Akit tablolarını isteyin. Devrin hangi bedelle ve hangi tarihte yapıldığı, kötüye kullanma iddiasının omurgasıdır.
• Zinciri tamamlayın. Taşınmazın ilk tesisinden bugüne tüm tedavülleri getirtilmeden pay hesabı yapılamaz.
• Talebinizi bağımsız bölüm bazında açıklayın. “Payımı isterim” demek yetmez; payın hangi daireye yansıdığı gösterilmelidir.
• Vekâletname verirken sınırlayın. Satış ve devir yetkisi, gerçekten gerekmedikçe genel vekâletnameye konulmamalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yargıtay kararları yalnızca ait oldukları uyuşmazlık bakımından sonuç doğurur; tapu iptali ve tescil davalarında belge zinciri sonucu belirler. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.